Free songs
Home / फिचर समाचार / सांसदसँग भूमिहीनको  प्रश्न–‘कहिलेसम्म अन्याय सहेर बस्ने ?’

सांसदसँग भूमिहीनको  प्रश्न–‘कहिलेसम्म अन्याय सहेर बस्ने ?’

दशरथ घिमिरे 

दे उखुरी । तत्कालीन दाङ जिल्ला वन क्षे त्र सुदृढीकरण उच्चस् तरीय आयो गले  लमही नगरपालिका वडा नं. १ नर्तीका विष्णुप्रसाद चौ धरीका बुवा मो हनलाल चौ धरीको  नाममा एक विगाह तीन कट्ठा जग्गाको  हरियो  पूर्जा उपलब्ध गरायो  । अहिले  चौ धरीस“ग पूर्जाको  नक्कल मात्रै  छ ।

भूमिसुधार कार्यालयले  हरियो  पूर्जाको  सक्कल संकलन गरे र राखे को  छ । एक किस् ता रकम समे त बुझाएका चौ धरीको  परिवारले  अहिले  सो  जग्गाको  तिरो सम्म बुझाउन पाएको  छै न । ‘त्यतिबे लाको  सरकारले  ६६ हजार रुपै या“ विगाह जग्गाको  मूल्य तो के को  थियो  । भूमिहीनलाई १५ प्रतिशत रकम बुझाएमा जग्गा दिने  नीति ल्याएअनुसार एक किस्ता रकम पनि बुझाएको  हौ ं’– विष्णुप्रसाद चौ धरीले  भन्नुभयो –‘सक्कल र स् थायी पूर्जाको  लागि भूमिसुधार कार्यालयमा धाउन थाले को  धे रै  भइसके को  छ । हाम्रो  समस् याको  सुुनुवाइ हुनसके को  छै न् ।’
नर्तीका ११ जना भूमिहीनले  हरियो  अस् थायी पूर्जा प्राप्त गरे का हुन् । २०६२ सालमा स् थायी पूर्जा दिने  बहानामा भूमिहीनस“ग भएको  सक्कल पूर्जा खिचे र राखे को  भूमिसुधार कार्यालयले  अहिले सम्म स् थायी पूर्जा उपलब्ध गराएको  छै न ।

राप्ती गाउ“पालिका वडा नं. २ बराखुट्टी निवासी दुःखराम सार्की परिवारको  चार पुस् ता त्यही गाउमा बित्यो  ।  अहिले सम्म स् थायी बसो वासको पूर्जा छै न । ‘२०३० सालमा बुवाहरु कमै या बस् नु भयो  । जमिन्दारले  हामी बसे को  जग्गामा आखा लगाएका छन्’– सार्कीले  भन्नुभयो – ‘कहिले  को  आउ“छ हट भन्छ । कहिले  को  आउछ दुःख दिने  काम मात्रै  भएको  छ ।’

हरे क चुनावमा जग्गाको  लालपूर्जा दिन्छौ ं भने र भो ट मागे को  सम्झना गर्दै  सार्कीले  भन्नुभयो – ‘अब पाच वर्षसम्म पनि हाम्रो  समस् या समाधान भएन भने  अर्काे  चुनावमा मनभरि कुरा राखे र बस् छौ ं । त्यतिबे लाको  चुनावमा आउने  नतिजाले  भो ट माग्न गा पस्ने हरुलाई बताउछ ।’ विद्यालयमा सुकुम्वासीका छो राछो रीहरुलाई पढाउन ले खाउन समस् या परे को  उहाले  बताउनुभयो  । ‘स्कूलमा छो राछो री पढाउन फिस तिर्नुपर्छ’– उहा“ले  भन्नुभयो – ‘कहाबाट ल्याउने  पै सा ।’

दाङ निर्वाचन क्षे त्र नं. १ बाट नर्वाचित सांसदहरु भूमिहीन, सुकुम्बासी, मुक्त कमै याका समस् या सुन्न एकै  ठाउ“मा भे ला भएपछि पालै पालो  दुःखको  भारी बिसाए । ‘एक–एकजनाको  घर जान पनि उहा“हरुलाई समस् या पथ्र्याे  । आज एकै  ठाउ“मा भे ला ह“ुदा मनभरीको  पीडा पो ख्न पायौ ं’– तुलसीकुमारी चौ धरीले  भन्नुभयो – ‘हामी छुट कमै या हौ ं । राज्यको  से वा सुविधा पाउन सके नौ ं । छ विगाह जग्गामा ९५ घर परिवार छौ ं । तर हाम्रो  समस् या कसले  सुनिदिने  ?’

जग्गाको  पूर्जा प्राप्त भए पनि स् वामित्व नपाएको , वर्षाै ंसम्म मो ही हक प्राप्तिको  लागि तारे ख बो के  पनि जग्गाको  स् वामित्व नपाएको , ऐ लानी जग्गामा वसो वास गरे  पनि पूर्जा पाउन नसके को , मुक्त कमै या शिविरमा बसे  पनि त्यहा“ आधारभूत से वा सुविधा नपुगे को , गुठी समस् या, मुक्त कमै या, भूमिहीन परिवारमा सामाजिक, सांस् कृतिक तथा आर्थिक अधिकार कहिले  पुग्छ जस् ता प्रश्नहरु गर्दै  आफूले  निर्वाचित गरे का सांसदहरुस“ग जवाफ माग गरे का छन् ।

प्रतिनिधिसभा सदस् य मे टमणि चौ धरीले  जहा बसो वास छ त्यहींको  जग्गा वसो वास गरे को  व्यक्तिलाई नै  स् वामित्व हस् तान्तरण गर्ने गरी कानुन निर्माण गर्न थालिएको  बताउनुभयो  । ‘अहिले  कार्यान्वयनमा आइसक्यो  दलित समुदायका नागरिकहरु घरवार बिहीन हुनुपर्ने  छै न । उहा“हरुलाई जग्गा र घर सरकारले  बनाइदिने  भएको  छ’– उहाले  भन्नुभयो – ‘यसै गरी जग्गा नभएका भूमिहीन सुकुम्वासीहरुलाई पनि राज्यले  यसै गरी सुविधा ल्याउदै छ ।’

 

प्रदे शसभा सदस् य रे वतीरमण शर्माले  प्रदे श स्तरमा भू–उपयो ग नीति निर्माणको  चरणमा रहे को  जानकारी दिदै  भूमिस“ग जो डिएका सबै  खालका समस् याहरुको  समाधान गर्न वर्तमान सरकार तयार रहे को  बताउनुभयो  । ‘मन्दिरको  नाममा, गुठीको  नाममा जग्गा राख्ने  जुन परिपाटी छ । अब यसको  अन्त्य हुन्छ’– उहा“ले  भन्नुभयो – ‘गुठी, मन्दिर, आश्रमहरुको  संरक्षण, सम्वद्र्धन गर्ने  जिम्मे वारी सरकार हो  ।

जग्गा ओ गटे र राख्न पाइ“दै न ।’ प्रदे शसभा सदस् य ईन्द्रजीत थारुले  भूमिहीन, सुकुम्वासी, मुक्तकमै याको  समस् या राजनीतिकरुपमा समाधान गरिनुपर्ने  बताउनुभयो  । ‘पुराना नीति नियमले  गर्दा समस् या परे को  छ’– उहाले  भन्नुभयो – ‘नया नीति नियम बनाउने  चरणमा छौ ं । नया“ भू–उपयो ग नीति बने र कार्यान्वयनमा आए सबै  समस्या समाधान हुन्छन् ।’ कार्यक्रममा प्रतिनिधिसभा सदस्य गंगा थारुले  के न्द्रमा भूमि सम्वन्धी समस् या समाधान गर्न पहल भइरहे को  बताउनुभयो  ।

स् वान संस् थाले  सामाजिक, सांस् कृतिक तथा आर्थिक अधिकारका लागि सांसदसग संवाद कार्यक्रम राखे को  हो  । स् वान संस् थाका अध्यक्ष कृष्णकुमार चौ धरीको  अध्यक्षतामा भएको  कार्यक्रममा कार्यक्रम संयो जक रे मन्त चौ धरीले  विषय प्रवे श र पत्रकार दशरथ घिमिरे ले  संवादको  सहजीकरण गर्नुभएको  थियो  ।

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top