Free songs
Home / विचार / प्रदेश नं. ५ वन संरक्षण सम्बन्धमा गर्न बनेको  विधेयकमा दिएको  सुझावपत्र

प्रदेश नं. ५ वन संरक्षण सम्बन्धमा गर्न बनेको  विधेयकमा दिएको  सुझावपत्र

भुपेन्द्र सुवेदी

भर्खरै  प्रदे श नं. ५ को  प्रथम आवधिक यो जनाको  सो च, उद्दे श्य, रणनीतिहरु प्रदे श यो जना आयो ग प्रदे श सरकार प्रदे श नं. ५ ले  दाङ जिल्लाको  सम्पूर्ण विकास निर्माणमा आधारित रहे र जिल्लावासी के ही जिम्मे वार पक्षहरुको  उपस् िथतिमा अबको  विकास कस् तो  र के  हुने  भन्ने  सम्बन्धमा स् वयं मुख्यमन्त्रीज्यूबाट प्राप्त सुझावको  रुपमा प्रस् तुत भएको  प्रस् तुतिको  आधारमा विभिन्न क्षे त्रगत गु्रपको  तर्फबाट सुझाव संकलन गरिएको  छ । सीमित स्रो त र साधनलाई न्यायो चित वितरण गरी जनताका असीमित आवश्यकता क्रमबद्धरुपमा पूरा गर्न र समावे शी र सन्तुलित विकासका रणनीतिहरु अवलम्बन गर्दै  सामाजिक न्यायमा आधारित समाजवाद उन्मुख प्रादे शिक अर्थतन्त्र निर्माण गर्न र दिगो  विकासका लक्षहरु हासिल गर्दै  संघीय सरकारको  समृद्ध ने पाल सुखी ने पालीको  सो चसग मिल्ने  गरी प्रदे श सरकारले  अवलम्बन गरे को  समृद्ध प्रदे श खुसी जनताको  सो च हासिल गर्ने  उद्दे श्यका साथ विकास यो जनाको  पाच वर्षे  यो जनाको  अवधारणाका बारे मा अबको  विकासको  लक्ष र उद्दे श्य कस् तो  हुनुपर्ने  भन्ने  सम्बन्धमा स् थानीय स् तरसग सम्बन्धित पक्षहरुस“ग सुझाव संकलन गर्ने  उद्दे श्यका साथ सबै लाई भे ला गराएर आ–आफ्नो  विचार र सुझाव संकलन गरे र लगिएको  छ ।

त्यसै को  आधारमा हामीले  पनि वातावरणको  क्षे त्र र स् थानीय स्रो तको  बारे मा विभिन्न बु“दागतरुपमा सुझाव दिएका थियौ ं र वन तथा वातावरणका बारे मा हामीले  भावी पुस् ताहरुको  समे त ख्याल राखी वनमा आधारित कार्यक्रम गर्दा दिगो  वन व्यवस् थापनको  अवधारणालाई आत्मसात गर्नुको  विकल्प छै न भन्ने  सुझाव पे श गरे का छांै  । यस प्रकारको  काम गर्दा सिलसिले वार स् थानीय तहको  सहकार्यमा आधारित रहे र प्राकृतिक प्रको प नियन्त्रण तथा विपत व्यवस् थापनको  अवधारणालाई मध्यनजर गरी वनको  विभिन्न क्षे त्रमा रहे को  जो खिमयुक्त पहाडबाट उत्पन्न हुन सक्ने  पहिरो , भू–क्षयलाई व्यवस् िथत हुने  गरी अबको  स् थानीय सरकारले  कुनै  उद्यो गलाई इजाजत दिदा स् थानीयको  राय लिएर मात्र त्यस् ता उद्यो गहरुलाई स् वीकृत दिनुपनेर्  नीति अवलम्वन हुनु आवश्यक छ ।

सम्भावित विपतको  पूर्वआ“कलनका लागि पूर्व सूचना प्रगतिको  व्यवस् िथत गदैर्  जनतालाई सु– सूचित गर्ने  र जो खिम विषयलाई विकासमा मूलप्रवाहीकरण गर्ने  र दे शका गरिब, सुकुम्बासीहरुको  बारे मा स् थायित्व रहने  गरी भूमिको  वै ज्ञानिक ब्यबस् थापन गरी भूमिहीनहरुलाई सरकारले  जग्गाको  स् वामित्व दिने  र हाल भएको  राष्ट्रिय वन तथा सामुदायिक वन क्षे त्रको  र सुकुम्बासी, भूमिहीनहरुबीच ह“ुदै  आएको  द्वन्द्वको  अन्त्यका लागि भूमिको  दिगो  व्यवस्थापन गर्ने  भनी सुझाव पे श भएको  छ ।

यसस“गै  माथि उल्ले ख गरिएको  वन पै दावार (काठ, दाउरा) व्यवस् थापन प्राधिकरण गठन गनेर्  भन्ने  प्रदे श नं. ५ को  वन डिभिजन कार्यालय दाङमा २०७५ मंसिर ११ गते  आफ्नो  प्रस् तावनामा ने पालको  संविधानको  अनुसूची ६ (१९) बमो जिम प्रदे शको  अधिकारभित्र रहे को  राष्ट्रिय वनलाई बिभिन्न व्यवस् थापन पद्धति अपनाई व्यवस् थापन गर्न, वनको  संरक्षण तथा दिगो  विकास गरी स् वच्छ वातावरणको  प्रवद्र्धन गर्न, जै विक विविधताको  संरक्षण गर्दै  वातावरणीय से वा प्रवाह गर्न र वन पै दावारको  सदुपयो ग गरी जनताका आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न वन क्षे त्रमा सुशासन कायम गर्न बाञ्छनीय भएको  कुरालाई सार्वजनिक गर्दै  यसको  विषयमा विभिन्न क्षे त्रका सरो कारवालाहरुस“गको  परामर्शको  लागि अबको  वनको  व्यवस् था कस् तो  हुने  भन्ने  विषयमा सुझाव संकलन गो ष्ठीबाट विभिन्न गु्रपको  विभिन्न सुझावको  रुपमा सुझाव संकलन भएको  छ ।

यस सम्बन्धमा सामुदायिक वन क्षे त्रस“ग सम्बन्धित रहे को  गु्रपको  तर्फबाट हामीले  परिच्छे द १ दे खि परिच्छे द २२ सम्मका बु“दाहरुमा सरसर्ती हे र्दा हाम्रो  समूहको  बुझाइमा यसका विषयहरु परिच्छे द ६ को  सामुदायिक वनसम्बन्धी व्यवस् थामा दफा ३७ मा वन पै दावारको  बिक्री सामुदायिक वनको  कार्ययो जनाबमो जिम प्राप्त हुने  वन पै दावारमध्ये  समूहले  आन्तरिक उपभो गका लागि स् वतन्त्ररुपले  वन पै दावारको  मूल्य निर्धारण गरी बिक्री गर्न सक्ने छ र समूहभित्र खपत नभएको  वन पै दावार तो किएबमो जिम बिक्री वितरण गर्न सक्ने छन् भन्ने  उल्ले ख भएको मा त्यस बु“दामा पहिला बचे को  वन पै दवार नजिकको  छिमे की समूहहरुलाई बिक्री गर्ने  र बचे को  वन पै दावार हामीले  एक सामुदायिक वन एक उद्यमको  अवधारणामा समूहमै  सःमिल, काष्ठ उद्यो ग खो ली स् थानीयहरुलाई प्राथमिकतामा राखी रो जगारको  अवसर दिने  उद्दे श्यले  आफ्नै  समूहमा सम्भाब्य फर्निचर निर्माण गर्न प्रो त्साहन दिनुपर्ने  बु“दा थप गर्नुपर्ने  ।

परिच्छे द १२ को  सम्बन्धमा दफा ६६ वन पै दावार ब्यवस् थापन प्राधिकरण गठन (१) विभिन्न पद्धतिबाट व्यवस् थापन हुने  राष्ट्रिय वन क्षे त्रबाट वन पै दावार (काठ, दाउरा) संकलन र उत्पादन गर्ने , संकलित उत्पादित वन पै दावार बिक्री, वितरण र आपूर्ति गर्ने  प्रयो जनका लागि प्रदे श सरकारले  वन पै दावार व्यवस्थापन प्राधिकरण गठन गर्ने छ । उप दफा ३ बमो जिम गठन हुने  प्राधिकरणको  संगठन संरचना र क्षे त्राधिकार तो किए बमो जिम हुने छ ।

दफा ६७ मा यो  प्राधिकरण स्वशासित संस्था हुने छ (१) प्राधिकरण अविछिन्न उत्तराधिकारवाला एक स् वशासित र संगठित संस् था हुने छ भनिएको  छ, भन्ने  सुझाव संकलन टो लीले  ल्याएको  यो  बु“दामा हाम्रो  घो र आपत्ति छ । किनभने  ने पालमा परापूर्वकालदे खि नै  वन क्षे त्रमा विभिन्न पक्षबाट दो हन हु“दै  आएको  आम नागरिक सबै मा बिदितै  छ तापनि पञ्चायतकाल अघि नै  भित्रिएको  द टिम्बर कर्पाे रे शनको  उदाहरण हामीसामु साक्षी छ । टिम्बर कर्पाे रे शनले  यति धे रै  वन क्षे त्रको  दो हन गर्दै  आएको  छ त्यतिले  मात्र नपुगे र आफ्नो  स् वामित्वमा रहे को  जग्गा समे त बिक्री गरे र त्यहा“को  टिम्बर कर्पाे रे शनका कर्मचारीहरुले  मासिक तलब खाएको  समे त सबै  आम नागरीहरुलाई जानकारी भएकै  कुरा हो  । यदि वन पै दावार प्राधिकरण गठन गर्ने  हो  भने  जिल्लामा भएका स् थानीय तहमा रहे का वन कर्मचारीको  के  औ चित्य ? उनीहको  के  काम ?

त्यस्तै  राज्यले  व्यवस्था गरे को  सामुदायिक वन उपभो क्ता समूहहरुको  के  काम ? त्यस् तै  स् थानीय तहहरुमा बिभिन्न संस् थाहरुले  सामुदायिक वनहरुमा संरक्षण संबद्र्धनको  कार्यक्रम गर्दै  आएका छन् । यसै कारणले  अब फे रि पनि वन प्राधिकरणको  नाममा अर्काे  टिसिएन नजन्माइयो स् । भो लिका दिनमा राजनीतिक नियुक्तिको  आधार बनाएर अर्काे  पक्षले  सिंगो  वन मन्त्रालय मातहतलाई प्यारे लाल संस् थामा परिणत नहो स् र ने पालको  क्षे त्रलाई विश्वमा परिचय दिलाएको  सामुदायिक वन समूह र त्यसको  छाता संस् था सामुदायिक वन उपभो क्ता महासंघ फे रि आन्दो लित हुने  परिपाटी नआओ स् भन्ने  हाम्रो  सुझाव हो  ।

(ले खक सामुदायिक वन उपभो क्ता महाहांघ दाङका अध्यक्ष हुनुहुन्छ ।)

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top