Free songs
Home / विचार / तीजमा स्वास्थ्यको  ख्याल

तीजमा स्वास्थ्यको  ख्याल

डा.प्रकाश बुढाथोकी

विवाहजस्ता पवित्र सम्बन्ध गास्ने  कार्यमा महिला स्वतन्त्र हुनुपर्दछ भन्ने  सन्दे श तीजले  दिने  गर्दछ । तीज आफै मा मानसिकरुपमा तथा सामाजिक बन्धनबाट स् वतन्त्र दै छ, नारी स् वतन्त्रताको  प्रतीकको  रुपमा रहे को  छ । तीज समग्र महिलाको  साझा चाड भए पनि पतिको  जीवनस“ग सौ भाग्य जो ड्ने  हाम्रो  संकीर्ण संस् कारले  विधवाहरुमा मुटुको  काडा बन्न पुगे को  छ । हुने खाने  र हु“दाखाने  तथा ग्रामीण र शहरी महिलाबीचको  फरकताले  तीजको  संस् कारमा आकाश जमिनको  फरकपन ल्याएको  छ ।
दरः
के ही वर्षयता ब्रतको  अघिल्लो  दिन खाइने  दरको  स् वरूपमा परिवर्तन हु“दै  महिनौ ंअघिदे खि शुरु हुने  गरे को  छ । पहिले  खीर, शाकाहारी खाद्य पदार्थलाई दरको  रूपमा प्रयो ग गरिन्थ्यो  भने  अहिले  समयक्रमसगै  मासुजन्य पदार्थ, रक्सीजन्य पदार्थ र मिठाइमा बढो त्तरी भएको  छ । खानाबाट विभिन्न रो गहरू लागे र अस् पताल नै  धाउने  धे रै  भएका छन् । मासुका पनि विभिन्न काचो  तथा अर्धका“चो  परिकार तथा तारे को , भुटे को  परिकारमा बृद्धि भएको  छ भने  मिठाईमा बजारमा पाइने  रंगीन, बुट्टे दार मिठाइमा बढो त्तरी भएको  दे खिन्छ ।

माछामासु ः
मासु मानिसको  लागि जस् तै  विभिन्न किसिमका रो गका जीवाणुको  लागि पनि स् वादिलो  र पो सिलो  खाने कुरा हुने  भएकाले  उनीहरूको  बृद्धि र विकास हुन्छ जसले  गर्दा रो ग सानेर्  माध्यम बन्न सक्छ । अशुद्ध मासु खा“दा सनेर्  रो गहरूमा फित्ते  कीराहरू– टिनिया सो लियस, टिनिया साजीनाटा, ट्राकिने ल्ला, स् पाइरलीस र फ्यासकीओ ला, हे पाटीका, ब्याक्टे रियल संक्रमणहरूमा एन्थ्राकस, एकटीनो माइको सिस, क्षयरो ग (टी.बी.) र खाद्य विषाक्तता वा फुड प्वाइजनिङ पर्दछन् । प्याकिङ गरे को  मासुमा स्वास्थ्यलाई हानी गनेर्  प्रिजरभे टिभ राखिने  भएको ले  ताजा मासु प्रयो ग गर्नु नै  राम्रो  हुन्छ र कडा आगो मा पकाउदा मासु खुम्ची ज्यादै  कडा बन्छ र पचाउन गाह्रो  हुन्छ । रागा, खसी, बंगुर आदिको  रातो  मासुभन्दा कुखुरा, माछा आदिको  से तो  मासु राम्रो  हुन्छ ।

धे रै  चिल्लो  तथा मसला हाले को  मासुले  अपच गराउने  तथा मुखमा अमिलो  पानी आउने , डकार आउने , पे ट पो ल्ने  समस् या ल्याउछ त्यसै ले  धे रै  चिल्लो  हाले र फ्राइ गरे को , पिरो  मसलादार मासुभन्दा सामान्य चिल्लो  भएको  तथा राम्रो स“ग पकाएको  मासु नै  स् वस् थकर हुन्छ । काचो  मासुले  विभिन्न किसिमका जुका तथा रो गका जीवाणुहरू सानेर्  संभावना हुन्छ । मासु मात्र खा“दा कब्जियत हुन सक्ने  भएकाले  मासुस“ग फलफूल तथा सलाद पनि से वन गर्नुपर्दछ ।

मिठाई ः
हिजो आज बजारमा उपलब्ध कतिपय मिठाईमा विभिन्न प्रकारका रङहरू तथा एडिटिभ प्रिर्जरभे टीभहरू प्रयो ग गरिएका खाने कुरा खा“दा कतिपय अवस् थामा प्रत्यक्ष हानी गनेर्  त के हीमा दीर्घकालीन असर स् वास् थ्यमा पर्दछन् । पे ट गडबड गराउनुका साथै  पखाला लाग्न सक्छ । रातो  रक्तको ष नष्ट हुन्छ, रगतको  कमी हुने  रो ग लाग्छ । रो गसग लड्ने  क्षमता घट्छ, भित्री को मल अंगहरू जस् तै  कले जो , मुटु, मृगौ ला, कमजो र हुन्छन्, क्यान्सर हुने  संभावना बढे र जान्छ, चर्मरो ग लाग्ने  प्रवल संभावना हुन्छ, बाझो पन हुनसक्छ, आ“खा, कान कमजो र हुनसक्छन्, सन्तान लुला, लंगडा एवं अपाङ्ग हुनसक्छन्, सन्तानलाई ट्युमर, क्यान्सर हुनसक्छ ।

मिठाईलाई सड्नबाट जो गाउन प्रयो ग गरिने  प्रिजवै टीभले  जिब्रो मा स–साना खटिरा, पे ट पो ल्ने , मुखमा अमिलो  पानी आउने , सास गन्ध आउने  गरे को  पाइन्छ ।
निर्जल, निराहार उपवासनियमितरुपले  ब्रत बस् दा फाइदाहरु प्रशस् त छन तर लामो  समयसम्म ब्रत बस् दा शरीर कमजो र बन्छ, रो गस“ग लड्ने  Ôमता घट्छ । मधुमे ही ब्रत बस् दा हाइपो ग्लाइसे मियामा जाने  तथा रक्तचाप कम वा बढी भएकामा रक्तचाप घटी बे हो श हुने  संभावना रहन्छ । त्यस् तै  गर्भवती, भर्खरै  शल्यक्रिया गरे का र नियमित औ Èधि से वन गरिरहे काहरु ब्र्रत बस् नुह“ुदै न । ब्रत बस् ने  स् वस् थ ब्यक्तिले  पनि दै निक कार्य गर्न, मन्दिर दर्शन गर्न, पूजापाठ र नाचगानका लागि थप ऊर्जा चाहिने  भएकाले  पानी, फलाहार, जीवनजल, मिठाइ, मिस्री से वन गर्न जरुरी हुन्छ । धर्मले  पनि पानी पिउदा पाप नहुने  मान्छ, स् वास् थ्यले  पनि पानी नपिई गरिने  ब्रतले  ग्याष्ट्रिक बनाउने , मिर्गौ ला बिगार्ने , बे हो श बनाउने  गर्दछ भन्दै  स्वास्थ्य कमजो र नबनाउन सुल्झाउछ । ब्रत बसे का ब्रतालुहरुले  नाचगान गर्दा धे रै  नगर्ने , पानी पिएर मात्र गर्ने  तथा थकाई र कमजो री अनुभव भए आराम गर्नुपर्दछ ।

पानी नपिएर ब्रत बस् दा वा शरीरमा पानी कम हु“दा छाला सुक्खा हुने , लो सनले  पनि काम नगर्ने , मुख सुक्ने , धे रै  तिर्खा लाग्ने , थकित दे खिने , तौ ल घट्ने , अपच, झर्किने  र झन्किने , मांशपे शी बाउडिने , टाउको  दुख्ने , अम्लपीत्त हुने , शरीर दुख्ने , कमजो र हुने , नशा झमझमाउने , शरीरमा ग्लुको जको  कमी भएर बे हो श हुने  सम्भावना रहन्छ । त्यसै मा हिडडुल, नाचगान गर्दा शरीरमा भएको  पानी पनि पसिनाको  रूपमा निस् िकदा हिटस् ट्रो क, निर्जलीकरण भई शरीरका अंग प्रत्यङ्गमा असर पनेर्  तथा बे हो श हुने  हुनसक्छ ।

अन्तमा, मानव स् वास् थ्य, सुखद दाम्पत्य जीवन एवं असल जीवनसाथी महिलाका लागि मात्र हो इन पुरूषका लागि पनि आवश्यक कुरा भएको ले  एक अर्कालाई बुझी शरीरको  अवस् था हे री चाडपर्व मनाउनु राम्रो  हुन्छ ।

(न्याम्स वीर अस्पताल काठमाडांै का सहप्राध्यापक तथा वरिष्ठ कन्सल्टे ण्ट डे ण्टल सर्जन डा. बुढाथो की ने पाल चिकित्सक संघका के न्द्रीय सहको षाध्यक्ष हुनुहुन्छ ।)

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top