Free songs
Home / सम्पादकीय / जोखिम कम गर्न व्यवस्थित वस्ती र सुरक्षित बसोबास

जोखिम कम गर्न व्यवस्थित वस्ती र सुरक्षित बसोबास

वर्षात शुरु भएलगत्तै  जाजरको टमा आठ जनाले  अनाहकमा ज्यान गुमाए । पहिरो मा पुुरिएर आठजनाको  ज्यान गयो  भने  के ही घाइते  भए । यसको  मुख्य कारण थियो – असुरक्षित ठाउँमा बनाइएको  अव्यवस् िथत बसो बास । जाजरको टको  सदरमुकाम खलंगा नै  पूरै  जो खिममा छ भने  डो ल्पाको  दुनै  पनि त्यस् तै  खतरामा दे खिएको  छ । वर्षात बढ्दै  जाँदा कर्णालीका धे रै  वस् ती जो खिममा दे खिएका छन् । त्यसो  त यो  वर्षको  वर्षातले  पहाडी क्षे त्रमा बढी क्षति पु¥याइरहे को  छ । यो  वर्ष पहाडी क्षे त्र र त्यसको  पनि कर्णालीमा बढी क्षति दे खिए पनि असुरक्षित र अव्यवस् िथत वस् तीको  पीडा सबै तिर उस् तै  छ । बढ्दै  गरे को  जो खिमको  मुख्य कारण अव्यवस् िथत वस् ती हुने  गरे को  छ । एकातिर बढ्दो  जनघनत्वको  चाप छ भने  अकोर् तिर अनियन्त्रितरुपमा भइरहे को  प्लटिङका कारण अव्यवस् िथत वस् ती र जो खिमयुक्त संरचना निर्माण भइरहे का छन् ।

अहिले  भएकै  वस् तीकै  स् िथति हे नेर्  हो  भने  पनि कर्णालीको  हुम्लामा रहे का एक सय ७७ मध्ये  ७५, मुगुमा एक सय ८७ वस् तीमध्ये  ४०, जुम्लाका दुई सय ५७ वस् तीमध्ये  ९८ र कालीको टमा चार सय चार वस् तीमध्ये  एक सय नौ वटा असुरक्षित छन् । साविक कर्णालीका यी पाँच जिल्लामा अध्ययन गरिएकाले  असुरक्षित वस् तीको  संख्या आएको  हो  । तर अन्य जिल्लामा यस् ता कति वस् ती र त्यहाँभित्रका संरचना असुरक्षित छन्, यकिन हुन सके को  छै न । त्यसै ले  सम्भावित जिल्लामा असुरक्षित वस् तीको  अध्ययन नै  गर्नुपनेर्  अवस् था छ । पहाडमा धे रै  वस् ती पहिरो को  जो खिममा छन् भने  तराईमा धे रै  वस् ती डुबानको  जो खिममा छन् । अब पानी आउँदै न भन्दै  नदी र खो ला क्षे त्रमा घर बनाउने  क्रम निकै  बढे को  छ । खो ला एक सय वर्षपछि किन नहो स्, कुनै  न कुनै  दिन पुरानो  बाटो मा फर्कन्छ भन्ने  मान्यता छ । लगातार वर्षात भयो  भने  धे रै  खो ला र नदीबाट ठूलो  क्षति हुने  खतरा छ ।

यस् तो  खतराबाट बच्ने  दीर्घकालीन उपाय भने को  जो खिमयुक्त क्षे त्रबाट सुरक्षित क्षे त्रमा स् थानान्तरण नै  हो  । त्यसका लागि सानो  पूँजीले  पुग्दै न । यसमा व्यक्ति मात्र भन्दा पनि राज्यकै  पहल जरुरी हुन्छ । स् थानान्तरण नगर्दासम्म जो खिमयुक्त क्षे त्रमा निकै  सावधानीका साथ बस् नु जरुरी छ । त्यसका लागि नागरिक र राज्य दुबै  गम्भीर बन्नुपर्छ । नागरिक आफ्नो  जीवनप्रति संवे दनशील हुनुपर्छ भने  राज्य नागरिकको  सुरक्षाप्रति गम्भीर बन्नुपर्छ । ने पाल उष्ण मौ समी क्षे त्रमा पनेर्  मुलुक हो , त्यसै ले  यहाँ मौ सम निरन्तर परिवर्तन भइरन्छ । मौ सम परिवर्तन हुनु आफै मा समस् या हो इन, मुख्य समस् या यसले  मानव जीवनमा पानेर्  असर हो  । राज्य र नागरिकले  चाहे मा प्राकृतिक प्रको पको  जो खिम न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । त्यसका लागि ब्यवस् िथत बसो बास एक महत्वपूर्ण आधार हो  । बाहिरी सतहको  मौ सम मात्र हो इन, भू–गर्भसमे त ने पालको  प्रतिकूल छ । ने पाल भूकम्पीय जो खिमयुक्त हिमालयन क्षे त्र हो  । यसले  पनि ने पालमा जो खिमको  सम्भावना सधंै  रहिरहन्छ । यो  जो खिम न्यून गनेर्  भने को  पनि व्यवस् िथत वस् ती र सुरक्षित बसो बास नै  हो  । यसका लागि राज्यको  गहिरो  अध्ययन र दीर्घकालीन यो जना जरुरी छ ।

 

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top