Free songs
Home / विचार / आय–आर्जनको  राम्रो  स्रोत केरा खेती

आय–आर्जनको  राम्रो  स्रोत केरा खेती

शंकर नेपाल

ने पालका तराई तथा भित्री मधे शहरुमा सफलतापूर्वक खे ती गर्न सकिने  उच्च मूल्यका बालीहरुमध्ये  के रा खे ती पनि एउटा गतिलो  आयमूलक बाली हो  । यसबाट कम लागत तथा छो टो  समयमा नै  सन्तो षजनकरुपमा उत्पाद लिन सकिन्छ । यिनै  कारणले  नै  हो ला आजभो लि यसको  खे ती दिनानुदिन बढ्दै  गएको  छ । स् वास् थ्यको  दृष्टिको णले  हे र्दा पनि के रा अन्य फलफूलभन्दा अगाडि र शक्ति प्रदान गनेर् मा उत्कृष्ट मानिन्छ । के रामा भिटामिन ए, वी र सी सन्तो षजनकरुपमा प्राप्त हुन्छ । के रालाई सामान्य तथा पाके पछि मात्रै  खाने  गरिए पनि अन्य तरीकाहरु अपनाएर पनि खान सकिन्छ । जस् तै  अचार बनाई खाने , पाके को  के रालाई चाना काटी सुकाई त्यसलाई कुटे र, पिसे र पीठो  निकाली हलुवा बनाएर पनि खान सकिन्छ ।

के रा खे ती सञ्चालन गर्दा सर्वप्रथम तापक्रममा बढी ध्यान पु¥याउनुपनेर्  हुन्छ । राम्रो  खे ती सञ्चालन गर्नको  लागि सामान्यतया २० दे खि ३० डिग्री से ल्सियस तापक्रम हुनुपर्दछ । यदि तापक्रम १५ डि.से . भन्दा कम र ३९ डि.से . भन्दा बढी हुन गएमा के राको  बृद्धि विकासको  साथै  फूल फुल्ने  कार्य रो किने  हुन्छ । तसर्थ तापक्रमको  बढी नै  ख्याल गरी खे ती सञ्चालन गर्नुपनेर्  हुन्छ । यसको  खे ती सबै खाले  माटो मा गर्न सकिन्छ । तर पानी नजम्ने  चिस् यान भइरहने  बलौ टे  दो मट माटो  धे रै  उत्तम मानिन्छ ।

के रा लगाउनुपूर्व जमिनलाई राम्रो स“ग खनजो त गरी तयार पानेर्  र दुईदे खि तीन मिटरको  फरकमा आधा मिटर लम्बाइ, चौ डाइ र गहिराइको  खाडल खनी, त्यस खाडलमा पाके को  गो बर मल या कम्पो ष्टमल माटो मा मिलाई त्यस खाडलमा राख्ने  र त्यसपछि मात्र उक्त खाडलमा के राको  सकर (बे र्ना) रो प्नुपर्दछ । बे र्ना रो प्दा के राको  गानो लाई आधा खाडल तल राखी माटो ले  पुरे र चारै  तर्फबाट दाबी दिने  गर्नुपर्दछ । के रालाई मल धे रै  नै  आवश्यक पनेर्  हुदा बे र्ना रो पे पछि हरे क छ÷छ हप्तामा प्रति बो ट ५०÷५० ग्रामका दरले  नाइट्रो जन, फस् फो रस र पो टास बो टको  वरिपरिबाट राखी माटो ले  पुरी हल्का सिंचाई दिनुपनेर्  हुन्छ । तब मात्र बो टको  राम्रो  विकास हुन्छ ।

के राका जातहरुः के राका धे रै  प्रकारका जातहरु भए पनि हाल प्रचलनमा आएका राम्रो  उत्पादन दिने  के ही जातहरुको  मात्र जानकारी गराइएको  छ । यीमध्ये  कुनै  पनि लगाउ“दा राम्रो  फाइदा लिन सकिन्छ ।

१. बसराई ड्वार्फः यो  जातको  बो ट हो चो  हुनुका साथै  यसको  उचाइ के वल दुई मिटर मात्रै  हुन्छ । यसको  को सा २५ से .मी. लामो  हल्का बा¨ो  दे खिने  पाके पछि पनि हरियो  हुने  पहे ंलो  धे रै  नहुने  खानमा मिठो  एकघरीमा लगभग एक सय ३० वटा को सा फल्छ ।

२. रो बस् टाः यो  जात पनि हो चो  नै  हुन्छ तर बसराई भन्दा के ही अग्लो  दे खिन्छ । यसको  उचाइ २.३ मिटरसम्म हुन्छ । फल बसराईको  जस् तै  हो  । तर यसको  घरी ठूलो  हुनुको  साथै  को सा संख्या चार सयदे खि चार सय ५० सम्म हुन्छ ।

३. हरिछालः यो  जात बसराई रो वस् टा भन्दा अग्लो  हुन्छ । यसको  उचाइ तीन मिटरसम्म र फल बसराईको  जस् तै  हुन्छ तर को सा पाके पछि पनि हरियो  नै  हुन्छ पहे ंलो  हु“दै न । यसको  को सा संख्या एक सय ६० वटासम्म भएको  पाइएको  छ ।

४. मालभो गः यो  जात ने पालको  लो कप्रिय स् थानीय जात हो  । यसको  बो ट चार/पाच मिटरसम्म अग्लो  हुने  र एउटा घरीमा एक सय २० वटासम्म को सा लाग्ने  खानमा अति नै  मिठो  र धे रै  दिनसम्म रहन सक्ने  नसड्ने  र सुख्खा ठाउ“मा पनि लगाउन सकिने  जात हो  ।

यी जातहरुको  बे र्ना (सकर) लगाउ“दा ठूला बो ट नलगाई स–साना (६०/७० से .मी.को ) गानाहरु जसमा दुई÷तीन वटासम्म आ“खा हो स त्यस् ता बिरुवा छनो ट गरी बे र्ना रो प्नु राम्रो  हुन्छ । ठूला बो ट रो प्नु उपयुक्त हुदै न ।

रो प्ने  समयः सामान्यतया के रालाई वर्षमा तीन सिजनमा रो प्ने  गरिन्छ । पहिलो  पुसदे खि फागुनसम्म, दो स्रो  वै शाख–जे ठ र ते स्रो  साउन–भदौ  हुन् । यी सिजनमध्ये  कुनै मा बे र्ना रो प्न सकिन्छ ।
सिंचाईः के रालाई वर्षाको  समयमा बाहे क अन्य समयमा सिंचाईको  आवश्यकता पर्दछ । के रामा चिस् यानको  कमी हुन गयो  भने  के राको  उत्पादन नराम्रो स“ग घट्ने  हुन्छ । तसर्थ हो चा जातका के राहरुलाई के रा नपाक्दासम्म सिंचाईको  आवश्यकता पर्दछ । तसर्थ चिसो  हे री सिचाई दिई नै  रहनुपर्दछ ।

गो डमे लः के राको  बारीलाई सधै  सफा सुग्घर बनाई राख्नुपर्दछ । बो टको  वरिपरि झारपात गो डमे ल गनेर्  र के राका सकरहरु बढी निस् के मा माउ बो ट सग दुईवटा मात्र रहन दिई अरु बो ट काटिदिनुपर्दछ । जब माउ बो टले  घरी निकाल्छ तब मात्र अकोर्  एक बो ट बढ्न दिनु राम्रो  हुन्छ । यो  प्रविधि अपनाइएन भने  के राको  राम्रो  उत्पादन लिनै  सकिदै न ।

बुगो  काट्ने ः के राको  घरी बनिसके पछि (को सा राम्रो स“ग लागिसके पछि) के राको  घरीको  तलको  बु“गो  काटिदिनुपर्दछ । यसो  गर्दा को साहरु सबै  एकै नासको  हुनुका साथै  तौ लमा पनि बढी हुने  गरे को  पाइएको  छ ।

के रा काट्ने ः सामान्यतया के रा नौ दे खि १२ महिनासम्ममा फल लाग्ने  गर्दछ । यस अवधिभर सिंचाई, गो डमे ल र कीरा नियन्त्रण आदिमा ध्यान दिइरहनुपर्दछ । के रा काट्ने  बे लामा के रा पुरै  छिप्पिएको  छ छै न भनी जान्नको  लागि को साको  टुप्पो मा काला–काला फूलहरु सुके को  दे खिने  गर्दछन्, तिनीहरुलाई हातले  छु“दा झनेर्  गरे मा के रा छिप्पिएको  छ भनी जान्नुपर्दछ । के राको  बो ट
काट्दा एक मिटर जमिन माथि बाटै  काट्नुपनेर्  हुन्छ । किनभने  त्यसमा रहे को  पो षकतत्व बा“कीरहे मा अरु बो टहरुलाई काम लाग्ने  हुन्छ । त्यसै ले  माथिबाट काट्नु राम्रो  हुन्छ । तसर्थ यी सम्पूर्ण कुराहरुलाई ध्यान दिई के रा खे ती गनेर्  हो  भने  अवश्य पनि राम्रो  आम्दानी लिन सक्नुहुने छ । आशा छ यो  प्रविधिले  के रा खे ती शुरु गनेर्  वा खे ती गरिसक्नुभएका व्यक्तिहरुलाई खे ती सञ्चालन गर्न के ही सहयो ग पुग्ने छ भन्ने  विश्वास लिएको  छु ।

 

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top