Free songs
Home / अन्तर्वार्ता / विपतले  निम्त्याउने  क्षति कम गर्न सबै  सतर्क हुनुपर्छ

विपतले  निम्त्याउने  क्षति कम गर्न सबै  सतर्क हुनुपर्छ

 

 गजेन्द्रबहादुर श्रेष्ठ
प्रमुख जिल्ला अधिकारी तथा विपत व्यवस्थापन समितिका संयोजक

यसपालिको  वर्षायाम शुरु भइसके को  छ । लगातार वर्षा हुँदा मानवीय क्षतिका घटना पनि भइरहे का छन् । छिमे की जिल्ला रो ल्पा र बाँके ले  मानवीय क्षति व्यहो रे  । कतै  पहिरो  त कतै  डुबानको  समस् या छ । दाङमा पनि मुख्यगरी बाढी र डुबानकै  समस् या छ । बिते को  पाँच वर्षलाई फकेर् र हे नेर्  हो  भने  पनि सुखद छै न । वर्षा शुरु भएको  छ । विगत दो हो रिन नदिन पूर्वसतर्कताका काम कति भएका छन् ? यसै  सन्दर्भमा दाङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी एवं जिल्लास्तरीय विपत व्यवस्थापन समितिका संयो जक गजे न्द्रबहादुर श्रे ष्ठसँग युगबो धकर्मी जे .एन.सागरले  गर्नुभएको  कुराकानीको  सारसंक्षे प यहा प्रस्तुत गरिएको  छ । – सम्पादक

 

विपतबाट हुने  क्षति रो क्न पूर्वतयारी के  गरिएको  छ ?

पूर्वतयारी भने को  एकै  दिनमा हुने  हो इन । हामीले  मंसिर, पुसदे खि नै  डुंगा चलाउने  तालिमदे खि लिएर सबै  प्रतिकार्यका कामहरु गरिरहे का छौ ं । जे ठमा आएर जिल्ला विपत व्यवस् थापन समितिकै  व्यापक छलफलबाट विपत प्रतिकार्य यो जना तयार गरी स्वीकृत गरे र सबै  सम्बन्धित स् थानहरुमा पठाइसके का छौ ं । विपतबाट जो गिन के –के  गनेर्  भन्ने  कुरा विस् तृतरुपमा हामीले  प्रतिकार्य यो जनामा उल्ले ख गरे का छांै  र सो हीअनुसार तयारी पनि गरिएको  छ । जस्तो  उद्धार सामग्री, दक्ष जनशक्तिलगायतका कुराहरु हामीले  एकिन गरे र सो ही अनुसारको  यो जना बनाएका छौ ं । त्यो  यो जना स् थानीयतहदे खि सबै  ठाउमा पठाइएको  छ ।

तयारी पर्याप्त छ ?

हामीले  विगतको  अनुभवलाई समे त हे रे र यो जना बनाएका हौ ं । हामीस“ग भएका साधनहरुको  ले खाजो खा गरे रै  तयारी गरिएको  छ । अहिले  त स् थानीय तहसमे तलाई समे टे र कसरी काम गर्न सकिन्छ भन्ने  समे त हामीले  यो जनामा राखे का छौ ं र सो हीअनुसारको  काम गर्न सतर्क भएर बसे का छौ ं । सबै भन्दा पहिले  त विपत नआओ स भन्ने  नै  हो  । विपत आएपछि सहयो ग गरौ ंला भन्ने  भन्दा पनि नआओ स् भन्ने मा हामी छौ ं र आइहाले  सो हीअनुसारको  संयन्त्र बनाएर हामी बसे का छौ ं । सो ही अनुसार विपत जो खिमका सूचनाहरु छिन्–छिन्मा अपडे ट गनेर्  र सतर्कता अपनाउने  काम पनि गरे का छौ ं ।

सहयो गी सामग्री के  छन् ?

विपत भन्ने  बित्तिकै  दाङमा मौ समी समस् या नै  हो  । खासगरी त्यसबाट जो गिन र सहजता ल्याउन हामीले  हाम्रो  सीमासग जो डिएको  सल्यानमा पनि त्यो  खालको  इक्वीपमे न्टहरु तयारी अवस् थामा राखे का छौ ं भने  अमे लिया–तुलसीपुर सडकखण्डका लागि पनि त्यो  खालको  सामग्री तयारी अवस् थामा राखिएको  छ भने  जहा–जहा आवश्यक पर्छ त्यहा त्यतिबे लै  प्रयो ग गर्नका लागि हामीले  आवश्यक सामग्री पनि सो ही अनुसारले  व्यवस् थापन गरे का छौ ं । तुलसीपुर–लमही सडकका लागि पनि विपतबाट आउनसक्ने  समस् याबाट नागरिकलाई उद्धार गनेर् दे खि लिएर थुप्रै  समस्याबाट जो गाउने खालका सामग्रीहरु हामीले  तयारी अवस् थामा राखे का छौ ं ।

कस्ता सामग्री हुन् तयारीमा राखिएका ?

मै ले  माथि पनि भने ं आवश्यक सामग्रीहरु तयारी अवस् थामा राखे का छौ ं । आपतकालीन अवस् था नै  आइहाले  सुखेर् तबाट हे लिको प्टर ल्याउने  व्यवस् थासमे त हामीले  गरे का छौ ं । भर्खर मात्रै  पाच नम्वर प्रदे शस् तरीय विपत व्यवस् थापन कसरी गनेर्  भन्ने  विषयमा बुटवलमा छलफल पनि भएको  थियो  । सामान्यतया विपतमा परे काहरुको  उद्धारका लागि आवश्यक सामग्री तयारी अवस्थामै  छन् ।

प्रतिकार्ययो जना बनाएको  कुरा गर्नुभयो , जो खिम क्षे त्रको  पहिचान पनि गरिएको  हो ला नि ?

दाङको  कुरा गर्दा चुरे क्षे त्रबाट आउने  ठाडा खो लाको  पानीको  समस् या त एकछिनका लागि मात्रै  हो  । सो हीअनुसारको  तयारी हामीले  गरे का पनि छौ ं । दाङमा खासगरी राप्ती र बबईको  समस्या हो  । जो खिमको  हिसावले  दाङका १० स्थानीय तहमध्ये  आठवटा बाढीको  दृष्टिले  जो खिममा छन् र ती आठवटा स्थानीय तहका ३५ वटा वडा अति जो खिम क्षे त्रमा पर्छन् । सो ही अनुसार हामीले  उद्धारका लागि कस् तो  सामग्री राख्ने  र जनशक्ति राख्ने  भन्ने  विषय पनि उल्ले ख गरे का छौ ं ।

दाङमा जो खिम भने को  डुबानकै  हो ला नि ?

हो , दाङको  तल्लो  तटीय क्षे त्रमा बाढीले  क्षति पु¥याइरहे को  दे खिन्छ । त्यो  भने को  डुबानकै  समस्या हो  । अरु पनि समस् या छन् । खासगरी अति जो खिममा रहे का ३५ वटा वडाहरुमा यस् तो  समस् या छ । त्यसै ले  हामीले  पनि सो हीअनुसारको  तयारी गरे का छौ ं ।

जे  गर्दा पनि सरकारको  मुख ताक्ने  प्रवृत्ति छ, सरकारी यो जना के  छ ?

अहिले  त तीनवटा सरकार छन् । सो ही अनुसार हामीले  स्थानीय र जिल्लामा पनि विपत व्यवस् थापन समिति निर्माण गरे र काम गरिरहे का छौ ं । अहिले  त नागरिकस् तरमा पनि यस् ता समिति बनाइएको  अवस् था छ । त्यसमा झन हाम्रो  ने पाली समाजमा एकले  अर्कालाई सहयो ग गनेर्  बानी नै  पनि छ । यसर्थ सबै  चनाखो  हुन त पर्छ । तथापि सरकारी संयन्त्र र नागरिक तहमा पनि विपत व्यवस् थापन समितिले  काम गरिरहे को  अवस् था छ ।

स्थानीयहरु हामी जो खिममा छौ ं भन्ने  कुराको  जानकारी छ ?

जो खिम क्षे त्रमा छौ ं भन्ने  कुराको  जानकारी नहुने  भन्ने  हो इन, जानकारी सबै लाई छ । हामीले  पनि भनिरहे का छांै  । स्वयं पनि उनीहरुलाई त्यो  समस् याबारे  थाहा छ । त्यसै ले  पूर्वसतर्कताका लागि हामीले  सचे त बनाउने  काम पनि गरिरहे का छौ ं । मै ले  त के  भन्छु भने  विपत जानाजान आउदै न । कतिबे ला आउछ भन्ने  थाहा नपाए पनि त्यसबाट जो गिने  उपायका बारे मा सबै  जानकार हुन जरुरी छ । कतिपय स् थानीय तहले  त त्यस् ता जो खिममा रहे का नागरिकलाई सुरक्षित ठाउमा आवासको  व्यवस् था गर्नुपर्छ भन्ने  कुराको  अग्रसरता आफै  लिएको  पाएको  छु । तर के ही समस्या पनि छन् । खासगरी लमही नगरपालिकाले  सुरक्षित आवास निर्माणको  कुरा ल्याएको  छ । तर जग्गाको  अभाव सिर्जना भएको  छ । हामीले  पनि स्थानीय तहलाई भने का छांै  कि सुरक्षित आवासको  नीति लिएर अघि बढ्नुपर्छ । र तत्कालका लागि विपतबाट जो गिन सजग भएर लाग्नुहो ला भन्ने  कुरा विभिन्न सञ्चार माध्यमबाट सुसूचित गनेर्  काम गरे का पनि छांै  ।

विपत न्यूनीकरणका लागि दाङका स्थानीय तह कति गम्भीर छन् ?

यसमा त स् थानीय तहहरु एकदमै  चिन्तित छन् । अघि पनि मै ले  भने ं लमही र बबईले  आफ्ना नागरिकलाई सुरक्षित बनाउनका लागि छुट्टै  आवासको  व्यवस् था गनेर्  तयारी गरिरहनुभएको  छ । तथापि कानुनी अड्चन अहिले  पनि छन् । त्यसै ले  हामी पनि गम्भीर भएर लागे का छौ ं । अघिल्लो  वर्ष पनि बाढीको  समस् यामा परे का नागरिकलाई उद्धार गनेर् , राहत वितरण गनेर्  सवालमा सबै  स् थानीय तह गम्भीर भएरै  लाग्नुभएको  थियो  ।

 

वर्षायाममा यस्ता समस्या नियमितजस् तै  दे खिन्छन् । तर समस्या समाधानमा त को ही लागे को  दे खिएन नि ?

त्यसो  हो इन । सरकारी निकाय यसतर्फ गम्भीर भएर लागे को  पनि छ र आगामी दिनमा पनि यस् ता समस् या आउन नदिने तर्फ गम्भीर भएर लागे को  अवस् था छ । समस् या बरु वस् ती स् थानान्तरण गर्न आवश्यक जमिन पाइएको  छै न । यसतर्फ सबै  गम्भीर भएर लाग्न जरुरी छ । गम्भीरताको  कुरा गनेर्  हो  भने  त अघिल्लो  वर्ष पनि बाढीको  समस् या दे खिएकै  हो  । जतिबे ला स् थानीय तहहरुले  अग्रसरता दे खाएर आफ्ना नागरिकको  सुरक्षाका लागि थुप्रै  काम पनि गरे का हुन् ।

गम्भीरता भाषणमा हुने  तर व्यवहारमा दे खिएन त ?

मै ले  माथि पनि भने ं सुरक्षित आवासको  कुरा स्थानीय तहबाटै  आएको  छ । जमिन उपलव्ध गराउन समस् या हुने  कुरा एउटा छ । कतिपय ठाउ“मा त जुन वस् तीका लागि उनीहरुलाई बचाउन लगानी गनेर्  हो  सो ही लगानीमा वै कल्पिक व्यवस् था गर्न सकिन्छ भन्ने  हिसाबले  लाग्नु पनि भएको  छ । तर वन क्षे त्र वा आवश्यक जमिनको  अभावमा समस् या टुंगिएको  छै न । तथापि सबै  तह यसप्रति गम्भीर हुनुपर्छ । अकोर्  कुरा वस् ती विकासका लागि पनि आवश्यक नीतिको  आवश्यकता पर्छ । त्यसतर्फ मै ले  व्यक्तिगतरुपमा सबै स“ग कुरा समे त गरे को  छु ।

विपत आइहाले  सामग्री र दक्ष जनशक्ति हामीसग पर्याप्त छन्् ?

दक्ष जनशक्ति निर्माणकै  लागि हामीले  राप्तीमा पुसतिरै  ¥याप्टिङ गराउने , डुंगा चलाउन सिकाउने  काम गरे का छौ ं । त्यस् तै  डुबानमा फसे कालाई कसरी उद्धार गनेर्  भन्ने  विषयमा प्रशिक्षित गनेर्  काम पनि गरे का छौ ं । गाउ–गाउबाट हामीले  त्यसरी सिकाएका जनशक्तिले  घर–घरमा पनि सिकाएका छन् । र से ना, प्रहरीमा पनि त्यो  खालको  जनशक्ति राख्ने  चलन छ र हामीस“ग पनि छन् । तर उनीहरुलाई सबै  ठाउमा परिचालन गर्न सकिदै न । खास–खास तथा अति जो खिम क्षे त्रमा हामीले  परिचालन गनेर्  गरे का छौ ं ।

जिल्लाबासीलाई भन्न छुटे को  के ही ?

पत्रिकामार्फत म सबै लाई आग्रह गर्न चाहन्छु कि यो  विपत भन्ने  कुरा थाहा दिएर आउने  कुरा ह“ुदै न । तर जो खिम क्षे त्रका नागरिकहरुले  आउछ भन्ने  सो चे र सतर्क भएर बस् नुपर्छ । सकभर समस् या नआओ स् आइहाले  एकले  अर्कालाई सहयो ग गरे र कम्तिमा मान्छे को  सुरक्षा गर्नतिर सबै  लाग्न जरुरी छ । विपत आउ“दा क्षति धे रै  हुनसक्छ । तर मानिसलाई जो गाउने तिर सबै को  ध्यान जानु जरुरी छ । कतै  आपत विपत परे  जिल्ला प्रशासन, प्रमुख जिल्ला अधिकारीका हिसाबले  म पनि २४ घण्टा सतर्क भएर बसे को  छु । जहा समस्या आउ“छ प्रशासनको  सम्पर्कमा रहनुभयो  भने  सहज हो ला ।

 

 

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top