Free songs
Home / सम्पादकीय / विकास योजना निर्माणको प्रादेशिक अभ्यास

विकास योजना निर्माणको प्रादेशिक अभ्यास

 

संघीय सरकारको  बजे ट आएसँगै  प्रदे श सरकारबाट नीति कार्यक्रम आउने  क्रम शुरु भएको  छ । जसअनुसार अस् ित प्रदे श नम्बर ५ र हिजो  कर्णाली प्रदे शको  नीति कार्यक्रम सार्वजनिक गरिएको  छ । हामी ने पालमा पहिलो पटक संघीयताको  अभ्यास गदैर् छौ ं । जसअनुसार प्रदे शबाटै  नीति कार्यक्रम सार्वजनिक गरिएको  यो  पहिलो  अभ्यास हो  । यद्यपि तीन महिनाका लागि यसअघि अन्तरिक नीति कार्यक्रम र बजे ट सार्वजनिक गरिए पनि यो  आगामी आर्थिक वर्षका लागि नीति कार्यक्रम सार्वजनिक गरिएको  छ । अब असार १ गते  बजे ट सार्वजनिक गरिने छ । नीति कार्यक्रम सार्वजनिकसँगै  प्रदे शहरुका विकासका प्राथमिकता निर्धारण गरिएको  छ । यहीअनुसार बजे ट आएमा र कार्यान्वयन गरिएमा विकासले  थो रै  भए पनि को ल्टे  फे नेर्  विश्वास गर्न सकिन्छ ।

खासगरी ने पालमा २०१३ सालमा राष्ट्रिय यो जना आयो ग गठन भएपछि आवधिक विकास यो जनाको  शुरुवात भएको  हो । २०२४ सालमा पञ्चायतले  राष्ट्रिय गाउँ फर्क अभियानमार्फत के ही गर्न खो जे जस् तो  दे खिए पनि विकासका लागि कुनै  संरचनागत परिवर्तन भएन । मुलुकमा आउने  हरे क राजनीतिक परिवर्तनपछि अर्थनीतिमा पनि परिवर्तन गनेर्  प्रयास गरिएको  हुन्छ । त्यसका लागि संरचनागत परिवर्तन पनि गनेर्  गरिन्छ । पछिल्लो  समयमा विकास कार्यक्रममा के ही परिवर्तन भएको  भने को  २०५१ सालमा हो , त्यतिबे ला मनमो हन अधिकारी ने तृत्वको  सरकारले  ‘आफ्नो  गाउँ, आफै  बनाऔ ं’ कार्यक्रमअन्तर्गत स् थानीय निकायलाई थो रै  अनुदान दिने  व्यवस् था शुरु गरिएको  थियो  । यसबाट स् थानीयस् तरका विकास निर्माणका यो जना स् थानीयस् तरमै  बनाउने  क्रम शुरु भएको  थियो  । अहिले  आएर नयाँ संविधान जारी भएपछि तीन तहका सरकार बने का छन् र तीनवटै  तहबाट नीति कार्यक्रम र बजे ट निर्माण गनेर्  प्रक्रिया शुरु भएको  छ ।

प्रदे श तहमा नीति निर्माण र बजे ट सार्वजनिक हुने  यो  पहिलो  वर्ष भए पनि स् थानीय तहले  भने  एक वर्षदे खि यो  अभ्यास शुरु गरिसके को  छ । चालु आर्थिक वर्षको  बजे टमै  संघीय सरकारले  स् थानीय तहलाई सशर्त र समानिकरणतर्फ बजे ट अनुदानको  व्यवस् था गरे पछि यसको  कार्यान्वयन अन्तिम चरणमा रहे को  छ । एक वर्षको  विकास यो जनाको  गुणस् तरीय नतिजा आउन बाँकी भए पनि बजे ट कार्यान्वयनको  अवस् था भने  निकै  सकारात्मक दे खिएको  छ । आर्थिक वर्ष सकिन अझै  एक महिना बाँकी रहे  पनि अधिकांश वडाहरुले  ९० प्रतिशतको  हाराहारीमा पूर्वाधार विकासतर्फको  बजे ट खर्च गरिसके का छन् । विकासको  परिणाम मूल्यांकन हुन बाँकी नै  छ तर बजे ट खर्च हुनु पनि सकारात्मक पक्ष हो  ।

यसअघि वर्षान्तमा आएर यो जना सम्झौ ता हुने  र बजे ट फ्रिज हुने  अवस् था थियो  । स् थानीय तहको  एक वर्षको  अभ्यास हे र्दा बजे ट कार्यान्वयनको  पाटो मा प्रगति नै  भएको  छ । वडा तहमा करो ड आसपासको  बजे ट गएको  थियो  । यो  बजे ट राम्रो सँग परिचालन गरिए दे खिने  काम हुनसक्छ । समयमै  बजे ट प्राप्त भयो  र जनताले  आफै  यो जना बनाएर कार्यान्वयन गर्न पाए भने  बजे ट खर्चमा प्रगति हुने  स् थानीय तहको  एक वर्षको  अभ्यासबाट दे खिएको  छ । प्रदे श र संघीय सरकारले  पनि यसबाट पाठ सिक्नुपनेर्  दे खिन्छ । अहिले  प्रदे शहरुले  महत्वपूर्ण दिशानिदेर् शसहितका नीति कार्यक्रम ल्याए पनि यसको  कार्यान्वयनका लागि बजे ट अभाव हुने  निश्चित छ । संघीय सरकारले  बजे ट विनियो जन गर्दा संघीयताको  मर्मअनुसार प्रदे श र स्थानीय तहलाई न्याय गर्न सके को  छै न । अहिले सम्म वित्त आयो ग बनाएर बजे टको  ठूलो  हिस् सा प्रदे श र स् थानीय तहमा पठाउनुपनेर्  व्यवस्था गर्नुपनेर्  थियो  तर त्यसो  नगरी संघीय अर्थमन्त्रीको  तजबिजमा बजे ट बाँडिएको  छ । यसबाट परिणाममुखी काम हुने  दे खिन्न । तर पनि जति गर्न सकिन्छ संघबाट प्राप्त र प्रदे शमा संकलित रकमको  सही सदुपयो ग गनेर्  हो  भने  प्रादे शिक विकासमा सकारात्मक परिणाम नै  आउने  छ ।

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top