Free songs
Home / सम्पादकीय / छुवाछुत तथा भेदभाव अन्त्य कहिले  ?

छुवाछुत तथा भेदभाव अन्त्य कहिले  ?

 

अस् ितमात्रै  जातीय भे दभाव तथा छुवाछुत उन्मूलन दिवस मनाइयो  । २०६३ जे ठ २१ गते  जातीय छुवाछुतमुक्त राष्ट्र घो षणा गरे को  दिनको  सम्झनामा हरे क वर्ष जे ठ २१ म यो े  दिवस मनाउने  गरिन्छ । आर्थिक, सामाजिक, साँस् कृतिक, राजनीतिक तथा जातीय हिसाबले  दलित समुदायमाथि भएका उत्पीडन अन्त्य गर्न सबै लाई प्रे रित गनेर्  दिनको  रुपमा यो  दिनलाई लिने  गरिए पनि व्यवहारमा दलित भएकै  कारणले  अने क खालका उत्पीडनको  सामना गर्नु परिरहे को  दे खिन्छ । दिवसको  सन्दर्भमा प्रधानमन्त्री के पी शर्मा ओ लीले  वक्तव्य जारी गरी उत्पीडनमा रहे का सम्पूर्ण समुदायमा जातीय समानता र सद्भावका लागि शुभकामना व्यक्त गदैर्  जातीय भे दभाव तथा छुवाछुतको  अन्त्यको  सामाजिक जागरण सिर्जना गर्न प्रे रणा प्राप्त हुने  विश्वास व्यक्त गरे का थिए । ने पाली समाजमा व्याप्त भे दभाव तथा छुवाछुत अन्त्य गर्न यो  दिन सरकार प्रमुखले  निश्चित यो जना तथा कार्यक्रम तय गरे र सार्वजनिक गर्नुपथ्योर्  तर प्रधानमन्त्रीले  कर्मकाण्डीरुपमा शुभकामना दिएर सदियौ ंदे खि दलितले  भो ग्दै  आएको  उत्पीडनको  संबो धन गरे  ।

दे शमा जातीय भे दभाव तथा छुवाछुत उन्मूलन दिवसको  तयारी गरिरहँदा कालीको टमा एकजना दलित महिला कुटपिटबाट ज्यान गुमाउन बाध्य भइन् । उनी कालीको ट नरहरिनाथ गाउँपालिकाको  वडा नम्बर ९ बाट निर्वाचित दलित महिला सदस् य थिइन् । त्यस् तै  के ही दिन पहिले  झापामा संस् कृत विश्वविद्यालयमा प्रवे श निषे ध गरिएको  कुरा सार्वजनिक भएको  थियो  । अस् ित मात्रै  अकोर्  समाचार सार्वजनिक भएको  छ । नवलपरासीमा एक मुसहर महिलालाई वलि दिने  प्रयास गरिएको  छ । स् थानीय एक बो र्डिङ स् कूलका प्रिन्सिपलले  उनलाई वलि दिने  तयारी गदैर्  गर्दा उनी भागे र ज्यान जो गाउन सफल भएकी छन् । कालीको टको  घटनामा मुद्दा दर्ता भई आरो पितहरु प्रहरी नियन्त्रणमा छन् भने  नवलपरासीको  घटनामा प्रहरीकै  रो हवरमा घटनामा मिलापत्र समे त गरिएको  कुरा बाहिर आएको  छ । निर्वाचित जनप्रतिनिधि मारिनु, शिक्षक नै  वलि दिने  काममा अग्रसर हुनु र कानुनी राज्य स् थापना गर्न अगुवाइ गर्नुपनेर्  निकाय प्रहरीले  आपराधिक घटनामा समे त मिलापत्र गराएर दण्डहीनतालाई प्रश्रय दिएको  जस् ता कुराले  ने पाली समाज र राज्यको  चरित्र र अवस् था बुझ्न मद्दत गर्छ । यी त प्रतिनिधिमूलक घटना मात्रै  हुन् । अन्तर्जातीय विवाह, छुवाछुत, धर्म, परम्परा र संस् कारका नाममा हुने  अमानवीय व्यवहारबाट जातीय हिसाबले  दलित, लिङ्गीय हिसाबले  महिलाले  अने कन पीडा भो ग्दै  आएका छन् । यही महिना सार्वजनिक भएका तीन दृष्टान्तले  महिलाबिरुद्ध भइरहे को  हिंसा, समाजमा व्याप्त अन्धविश्वास र जातीय विभे द तथा छुवाछुत अन्त्य गर्न अझ धे रै  काम गर्न बाँकी रहे को  पुष्टि गर्छ ।

जातीय विभे द गर्नु मानव अधिकारको  गम्भीर उल्लंघन हो  र यो  दलितको  मात्र नभएर सबै को  सरो कारको  विषय हो  । हाम्रो  संवै धानिक तथा कानुनी व्यवस् थामा जातीय भे दभाव तथा छुवाछुत अन्त्य गर्ने  संकल्प छ । सरकारले  जातीय भे दभाव तथा छुवाछुतमुक्त दे श नै  घो षणा गरिसके को  अवस् था छ । तर समाजमा हे नेर्  हो  भने  छुवाछुत भो ग्नुपनेर् मात्र हो इन, दलित भएकै  कारण ज्यान गुमाउनुपनेर्  अवस् था छ । यसले  संविधानमा ले ख्दै मा, कानून बनाउँदै मा अन्धविश्वास, भे दभाव र छुवाछुत हट्ने  कुरा हो इन भन्ने  बुझाउँछ । मुक्त घो षणा गदैर् मा उत्पीडन हट्ने  हुँदो रै नछ भन्ने  नै  दे खाउँछ । संविधान कानूनमा व्यवस् था हुनुको  महत्व सानो  हो इन, तर ती कार्यान्वयनमा आएनन् भने  हुनु र नहुनुको  अर्थ हुँदै न भन्ने  हो  । त्यसै ले  जातीय भे दभाव तथा छुवाछुत उन्मूलन दिवसको  अवसरमा प्रधानमन्त्रीको  वक्तब्य कार्ययो जना बने र कार्यान्वयनमा जानुपर्छ । सामाजिक जागरण, सामाजिक सद्भाव यत्तिकै  हासिल हुने  उपलब्धि हो इनन् । सचे तनाका नाममा भइरहे का अभियान सस् तो  लो कप्रियता र औ पचारिकता पूरा गर्नमा सीमित छन् । यसलाई सच्याउनुपर्छ । ने पाली समाजलाई प्रगतिपथमा लम्किन नदिन हामीले  पाले का कुसंस् कार, अमानवीय व्यवहार, अने क नाममा गरिने  भे दभाव दो षी छन् । यी दो ष फाल्न सरकारको  मात्र भर परे र हुँदै न, हरे क सचे त नागरिकले  आफै बाट शुरु गर्नुपर्छ । तर सरकारले  प्रभावकारीरुपमा कदम चाल्नै पर्छ । यी दो षबाट मुक्त नहुँदै  सरकारको  समृद्धिको  कुरा आकाशको  फलमात्रै  हुने छ ।

 

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top