Free songs
Home / सम्पादकीय / प्राकृतिक स्रो तमाथिको  दोहन रोकिनै पर्छ

प्राकृतिक स्रो तमाथिको  दोहन रोकिनै पर्छ

के ही दिनयता दाङका खो लाहरुमा नदीजन्य पदार्थको  अबै ध उत्खनन बढे का खबर निकै  आइरहे का छन् । अहिले  नै  उत्खनन बढे र भन्दा पनि नियमकारी निकायले  सक्रियता बढाएकाले  यस् ता घटना बढी दे खिएका हुनसक्छन् । कतै  एक ठाउँमा ठे क्का लिने  र अरु ठाउँबाट उत्खनन गनेर्  गरे का घटना आइरहे का छन् भने  कतै  अन्य बहानामा अबै ध उत्खननका घटना दे खिएका छन् । अबै ध उत्खननका घटना बृद्धि हुनु राम्रो  नभए पनि यसमा नियमन र अनुगमनको  सक्रियता बढ्नु चाहि“ सकारात्मक पक्ष हो  । अहिले  जिल्ला समन्वय समितिले  जसरी अनुगमनमा सक्रियता बढाएको  छ, यसमा जनस् तरबाट पनि साथ र सहयो ग जरुरी छ । प्राकृतिक स्रो तमाथिको  दो हन रो किनै पर्छ । यो  राज्यको  दायित्व त हो  नै  सँगसँगै  नागरिकको  पनि सरो कारको  विषय बन्नुपर्छ ।

दाङका खो लाहरुमा कतिसम्म अबै ध उत्खनन भइरहे को  छ भन्ने  विगत के ही महिनाको  तथ्यांक हे रे  पुग्छ । गत साउनयता अबै ध उत्खननको  आरो पमा तीन सय ६० वटा गाडी पक्राउ परे का छन् भने  २४ लाख बढी जरिवाना संकलन भएको  छ । पक्राउ पनेर्  भने को  अनुगमनका क्रममा भे टिएपछि हो  । अनुगमन दै निक हुने  कुरा भएन । पटके  अनुगमकै  क्रममा त आधा वर्षमा तीन सय ६० गाडी पक्राउ पर्छन् भने  हरे क दिन कति ठूलो  मात्रामा अबै ध उत्खनन भइरहे को  हो ला अनुमान लगाउन सकिन्छ । अनि यसबाट परे को  पर्यावरणीय असर पनि सहजै  बुझ्न सकिन्छ । प्राकृतिक स्रो तमाथिको  दो हन रो क्ने  अभियान सरकार र जनस् तरबाट साझा अभियानको  रुपमा अघि बढाउन सकिएन भने  मुलुकले  निकै  नो क्सानी बे हो नेर्  निश्चित छ ।

एकातिर दाङमा पानीको  स्रो त सुक्दै  गएको  छ भने  अकोर् तिर प्राकृतिक स्रो त साधनमाथिको  दो हन पनि बढिरहे को  छ । खो लामा हुने  अनियन्त्रित उत्खननले  पानीको  स्रो त घट्न सहयो ग गर्छ । कुनै  बे ला खो लाको  सतहभन्दा माथिबाट बग्ने  पानी अहिले  खो लाको  सतहभन्दा निकै  तल पुगे को  छ । अहिले  प्रायः खो लाहरुमा पानी बगे को  दे खिदै न । यो  अवस् था के ही वर्ष रहने  हो  भने  अहिले  दे खिने  पानीको  थो पासमे त नदे खिने  अवस् था आउनसक्छ । के ही वर्षअघिसम्म खो लाबाट गाउँ–गाउँमा कुलो  गएका दे खिन्थे  । अहिले  खो ला–खो लामा क्रसर उद्यो ग खुले का छन् । खो लामा कुलो  लगाउने  किसानको  लकोर्  हो इन, अहिले  ढुंगा बालुवा तान्ने  डो जरको  ताँती भे टिन्छ । यसबाट  एकातिर खे तीयो ग्य जमिन बाँझा  हुँदै छन् ।

अर्काेतिर उत्पादन घटे पछि किसानहरु विदे शतिर भौ ंतारिन बाध्य छन् भने  तिनै  खो लामा प्राकृतिक स्रो त साधनमाथिको  लुट मच्चिएको  छ । यो  लुटलाई रो क्नै पर्छ ।

विकास निर्माणका लागि निर्माण सामग्री चाहिन्छ । त्यसो  त खो ला र नदीहरुमा आवश्यकताभन्दा बढी नदीजन्य पदार्थ जम्मा हुनु राम्रो  पनि मानिदै न । त्यसलाई निश्चित मापदण्डका आधारमा उत्खनन गर्नुपर्छ नै  तर त्यसको  नाममा संवे दनशील क्षे त्रमा उत्खनन गरे र प्राकृतिक स्रो त साधनमाथिको  लुट मच्चाउन दिनुहुँदै न । पछिल्लो  समयमा जिल्ला समन्वय समिति दाङले  अनुगमन प्रक्रिया बढाएको  छ । त्यति मात्र हो इन, एक ठाउँमा ठे क्का लिएर अकोर्  ठाउँमा उत्खनन गनेर्  ब्यवसायीसँगको  ठे क्का सम्झौ ता रद्द गनेर् सम्मको  निर्णय पनि गरे को  छ । रहे का क्रसर उद्यो गको  अनुगमन गनेर्  निर्णय पनि जिससले  गरे को  छ । यसविरुद्ध विभिन्न क्षे त्रबाट दबाब खे प्नु परिरहे को  स् वतः बुझ्न सकिन्छ । त्यस् तो  अवस् थामा पर्यावरणीय रक्षाका लागि चालिने  कदममा आम जनताको  तर्फबाट सरकारलाई सहयो ग हुनु जरुरी छ । आगामी आर्थिक वर्षदे खि वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन गरे र मात्र ठे क्का लगाउने  र त्यसको  अनुगमन नियमन प्रभावकारी बनाउने  सवालमा स् थानीय सरकारहरु गम्भीर बन्नै पर्छ, अन्यथा प्राकृतिक स्रो त साधनमाथिको  लुट रो क्न गाह्रो  हुने छ ।

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top