Free songs
Home / अन्तर्वार्ता / व्यवस् िथत नगर विकासका लागि कटिवद्ध छांै 

व्यवस् िथत नगर विकासका लागि कटिवद्ध छांै 

बसन्त चौधरी
अध्यक्ष– घोराही नगर विकास समिति

घो राही नगर विकास समितिमा नया ने तृत्व आएको  पनि १० महिना पुग्न थाल्यो  । व्यवस् िथत वस् ती विकासका कामहरु गर्न समितिको  भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ । खासगरी अम्बापुर (नवलपुर)  जग्गा विकास कार्यक्रमलाई सम्पन्न गनेर्  र समग्रमा घो राही नगरलाई व्यवस् िथत गनेर्  सवालमा के  कस्ता काम भएका छन् त ? यसै  सन्दर्भमा नगर विकास समितिका अध्यक्ष बसन्त चौ धरीसग युगबो धकर्मी जे .एन.सागरले  गर्नुभएको  कुराकानीको  सारसंक्षे प यहा प्रस्तुत गरिएको  छ ।    – सम्पादक

नगर विकास समितिको  गतिविधि के  छ ?

विशे षगरी नियमित कामहरु भइरहे का छन् । अहिले  जग्गा एकीकरण विकास समितिमार्फत भएको  नवलपुरको  ल्याण्ड पुलिङको  काम नै  हो  । खासगरी ४०÷६० को  नियमानुसारको  जग्गा उपभो क्ताहरुलाई फिर्ता गनेर्  काम भइरहे को  छ । अन्य फाटफुट विकास निर्माणका काम पनि भइरहे का छन् । यो  काममा के ही त्रुटि नगर विकासको  तर्फबाट र के ही उपभो क्ताहरुको  तर्फबाट पनि भएको  छ । यी त्रुटिले  गर्दा काममा के ही समस्या पनि आएको  छ ।

जग्गा विकासको  काम अलपत्र जस् तै  छ उसो भएयो  कार्यक्रम खासगरी व्यवस् िथत घडे री निर्माण गरे र उपभो क्ताहरुलाई वितरण गर्नका लागि नै  थालिएको  हो  । यो  १५ वर्षभित्र सक्नुपनेर्  कार्यक्रम हो  । तर उद्दे श्य अनुरुप यहा“ काम हुन नसके को  सत्य हो  । विगतमा एकपछि अकोर्  अध्यक्ष फे रिरहने , पूरा कार्यकाल बसे र काम गर्न नसक्ने  अवस् थाले  के ही समस् या र विवाद तथा ढिलाइ पनि भए । अकोर्  अप्ठे रो  के  छ भने  यहँ हरे क काम बो र्ड बै ठकबाट निर्णय गरे र गर्नुपनेर्  अवस् था छ । बो र्ड मिटिङका लागि सातवटा विषयगत कार्यालयहरुको  सहभागिता हुन्छ । त्यसको  सदस् य सचिव शहरी भवन डिभिजन कार्यालयका प्रमुख रहने  व्यवस् था छ । उहा“हरु सबै को  समय नमिल्ने  यसले  पनि समयमा बै ठक बस् न नसक्ने  स् िथतिले  समस् या आएको  हो  र यसले  उपभो क्ताहरुमा के ही निराशा पनि छाएको  छ । पहिले कै  अवस् थाको  जमिन जस् ताको  तस् तै  लिदाखे री निराशा छाउनु स् वाभाविक पनि हो  । जुनढंगले  त्यहा“को  विकास, नाला, घडे री, सडक पुरा निर्माण भएको  अवस् थामा पाउनुपनेर्  हो  । त्यो  अवस् था अहिले सम्म आएन जसले  उहा“हरु मर्कामा पर्नुभएको  छ ।

खास अवरो ध कहाबाट भइरहे को  छ ?

खासगरी उपभो क्ताकै  बीचमा पनि समस् या छ । अहिले सम्म सबै  ठाउमा ट्रयाक खुलिसके को  अवस् था छै न । त्यो  ट्रयाक खुल्न नसक्नुका पछाडि त्यहा“का पूर्वाधार नै  हुन् । पहिले  नै  तयार गरिरहे का संरचनालाई मुआव्जा दिने  कुरा नै  समस् याको  रुपमा आएको  छ । ल्याण्ड पुलिङले  दिने  सरकारी मुआव्जा उहॉ“हरुले  स् वीकार गर्नुभएको  छै न् जसले  गर्दा नया“ ट्रयाक खो ल्न समस् या भएको  छ । त्यति मात्रै  हो इन, त्यहा“ बसो बास गदैर्  आएका सुकुम्वासीको  बै कल्पिक व्यवस्था पनि गर्न सकिएको  छै न । उहा“हरुको  व्यवस् थापन नगर विकासले  मात्रै  सम्भव छै न । यसप्रति सरकारको  दायित्व पनि हुनुपर्छ । यसै गरी ठूला–ठूला यो जना तर बजे ट अभाव नै  हो  । एउटा सडक निर्माण गर्न एक करो ड खर्च लाग्ने  दे खिन्छ । खाडल पुर्न ठे क्का दिने  तर उहाहरुले  नियमित काम गर्न नसक्नुले  पनि समस् या भएको  छ । टे ण्डरमै  ४० प्रतिशतसम्म घटे र टे ण्डर लिने  तर काम गर्न नसक्ने  समस् याले  नै  काममा ढिलाइ भइरहे को  हो  ।

उपभो क्ताहरुले  त सबै  काम गर्न तपाइ“हरुलाई पूर्जा बुझाएकै  हो  नि समस्या किन ?

ल्याण्ड पुलिङका लागि त ५१ प्रतिशत उपभो क्ताहरुको  सहमति भए पनि काम शुरु गर्न सकिन्छ । तर सबै को  सहमति छै न । अकोर्  कुरा मुआव्जा सरकारी दररे ट भन्दा बाहिर जानै  सकिदै न । नत्र बे रुजु बो क्नुपनेर्  अवस् था आउ“छ । यस् तो  अवस्थामा सरकारी मुआव्जाले  उहा“हरुको  पुरानो  संरचना भत्काउन पनि पुग्ने  दे खिदै न, नया“ बनाउन त परै  जाओ स । त्यसकारणले  उहा“हरुले  मान्नुभएको  छै न । यसले  गर्दा समस् या आएको  हो  ।

निकास के  हो  त ?

यो  समस्या निकै  जटिल छ । तर पनि निकास खो ज्नुपर्छ । निकासका लागि त्यहीकै  उपभो क्ताहरुस“ग सहमति माग्ने  नै  उत्तम विकल्प हो  ।

झन पछि धके लिने  पो  दे खियो  है  ?

हो  । के ही धके लिएको  छ । तर हामीले  उपभो क्ताहरुको  समस् याप्रति पनि गम्भीर भएर सो च्न जरुरी छ । व्यापार, व्यवसाय गर्नुपर्छ तर जग्गा फुकुवा अहिले सम्म हुन सके को  छै न ।

नियमित काममै  ढिलासुस् ती हु“दा झन खे लकुद ग्राउण्ड, स् वीमिङ पुललगायतका काम कहिले  हो लान् ?

म ने तृत्वमा आइसके पछि कम्तिमा बाटो का ट्रयाकहरु खो ल्ने , ग्रावे लिङ गनेर् , नाला निर्माण सक्ने  र कटिङ, फिलिङको  काम पनि सबै  सक्ने  यो जना थियो  । तर प्राविधिक कुरा भने  जस् तो  गरी ह“ुदो  रहे नछ । डिटे ल सभेर्  गरियो  । तर कन्सल्टे न्सीले  रिपो र्ट दिए पनि त्यो  अलिकति तलमाथि भएको  जस् तो  हामीलाई लागे को  छ । त्यसै ले  आफूले  गर्न चाहदा चाहदै  प्राविधिक कारणले  गर्दा रो किनुपनेर्  अवस्था छ ।

मुआव्जाको  विषयमा राज्यले  के ही कन्सिडर गर्न सक्ने  ठाउ छ त ?

मुआव्जाको  मापदण्ड छ । मे रो  विचारमा सरकारी तवरबाट यहा“का उपभो क्ताहरुलाई के ही गनेर्  ठाउ छै न । उपभो क्ताहरुबीचबाटै  एउटा विधि बनाएर निकास निकाल्न जरुरी छ । उपभो क्ताहरुकै  राय लिएर समस् याको  समाधान खो ज्नुपर्छ ।

यहा ने तृत्वमा आउदै  गर्दा बायो ग्यास प्लान्ट निर्माण गर्छु भन्नु भएको  थियो , कहा पुग्यो  काम ?

बायो ग्या“स प्लान्टको  यो जना म आउ“दा वित्तिकै  के ही काम गरांै  भन्ने  हिसावले  मै ले  ल्याएको  हु“ । तर यो  यो जना निर्माणका लागि लागत कति लाग्ने  भन्ने  विषयमा डिटे ल सभेर्  गर्नका लागि सम्वन्धित कार्यालयमा पुगे को  पनि थिए“ । तर इञ्जिनियर नभएका कारणले  अहिले सम्म त्यो  काम हुन सके को  छै न । कार्यालयले  इञ्जिनियर आएलगत्तै  हामी खवर गछौर् ं भन्नुभएको  छ । तर अहिले सम्म खबर आएको  छै न ।

घो राही उपमहानगरमा सुन्दर वस् ती विकासका लागि के  छन यो जना ?

घो राही उपमहानगरलाई कसरी सुन्दर बनाउने  भन्ने  विषयमा पहिलो  कुरा त नगरवासी नै  जागरुक बन्नुपर्छ । नगर विकासले  गरे का प्लानिङ र अहिले  जथाभावी भइरहे का प्लानिङलाई हे र्दा नै  थाहा हुन्छ । नगर विकासले  गरे का प्लानिङकै  कारण घो राही उपमहानगर दे शकै  नमूना नगर बने को  छ । अब पनि नगर विकासले  गरे का प्लानिङ अनुसार अघि बढ्नुपर्छ । त्यसका लागि उपमहानगरपालिका र नगर विकास स“गस“गै  भएर काम गर्नुपर्छ । यसरी स“गै  रहे र काम गर्न सकियो  भने  सुन्दर घो राही बनाउन सकिन्छ । तर नवलपुर ल्याण्ड पुलिङको  काम अलपत्रजस् तै  ह“ुदा उपमहानगरले  खासै  चासो  दे खाएको  दे खिदै न । त्यहा“को  जग्गाको  कर उपमहानगरले  लिन्छ । तर कुनै  वजे ट विनियो जन गरे को  पाइ“दै न । यसर्थ ल्याण्ड पुलिङका लागि बजे टिङ गरे र अघि बढे  सुन्दर नगर बनाउन सकिन्छ ।

अब त तपाइ“हरु पनि त्यतै  जाने  कुरा छ नि, अब सहज हुन्छ कि ?

नगर विकास स् थानीय तहमा जाने  भन्ने  कुरा बाहिर–बाहिर सुनिएको  छ । तर आधिकारिकरुपमा कुनै  जानकारी आएको  छै न । अन्य विषयगत कार्यालयहरु त गइरहे का छन् । भो लिका दिनमा त्यस् तो  निदेर् शन आए हामी त्यहीं गएर काम गर्न तयार छांै  । त्यसले  व्यवस् िथत नगर निर्माणमा सहज हुने छ ।

अहिले सम्मका समस् या समाधान र राम्रा कामलाई थप अघि बढाउन के  गर्नुपर्ला ?

नगर विकासमा पुराना समस् याहरु छन् । ती समस् या समाधान गर्नुपनेर् छ । के ही काम पनि भएका छन । सडक सञ्चालन, मो ही समस् या समाधानका लागि पहल गरिएको  छ । सबै को  साथ सहयो ग भएकाले  काम के ही अघि बढे को  हो  । घडे री हराएका समस् या पनि थिए । हामीले  समाधानका लागि पहल शुरु गरे का छौ ं । पुराना कामहरु धे रै  भएका छन् । त्यसका लागि वडाध्यक्ष, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, टो ल विकास संस्था र उपमहानगरका कर्मचारीहरुबाट पनि साथ सहयो ग पाइएको  छ । आगामी दिनमा पनि त्यस् तै  साथ सहयो ग भए सुन्दर नगर विकासमा ठूलो  टे वा पुग्ने छ ।

नगर विकास समितिको  गतिविधि के  छ ?

विशे षगरी नियमित कामहरु भइरहे का छन् । अहिले  जग्गा एकीकरण विकास समितिमार्फत भएको  नवलपुरको  ल्याण्ड पुलिङको  काम नै  हो  । खासगरी ४०÷६० को  नियमानुसारको  जग्गा उपभो क्ताहरुलाई फिर्ता गनेर्  काम भइरहे को  छ । अन्य फाटफुट विकास निर्माणका काम पनि भइरहे का छन् । यो  काममा के ही त्रुटि नगर विकासको  तर्फबाट र के ही उपभो क्ताहरुको  तर्फबाट पनि भएको  छ । यी त्रुटिले  गर्दा काममा के ही समस् या पनि आएको  छ ।

जग्गा विकासको  काम अलपत्र जस् तै  छ उसो भएयो  कार्यक्रम खासगरी व्यवस् िथत घडे री निर्माण गरे र उपभो क्ताहरुलाई वितरण गर्नका लागि नै  थालिएको  हो  । यो  १५ वर्षभित्र सक्नुपनेर्  कार्यक्रम हो  । तर उद्दे श्य अनुरुप यहा“ काम हुन नसके को  सत्य हो  । विगतमा एकपछि अकोर्  अध्यक्ष फे रिरहने , पूरा कार्यकाल बसे र काम गर्न नसक्ने  अवस् थाले  के ही समस् या र विवाद तथा ढिलाइ पनि भए । अकोर्  अप्ठे रो  के  छ भने  यहँ“ हरे क काम बो र्ड बै ठकबाट निर्णय गरे र गर्नुपनेर्  अवस् था छ । बो र्ड मिटिङका लागि सातवटा विषयगत कार्यालयहरुको  सहभागिता हुन्छ । त्यसको  सदस् य सचिव शहरी भवन डिभिजन कार्यालयका प्रमुख रहने  व्यवस् था छ । उहा“हरु सबै को  समय नमिल्ने  यसले  पनि समयमा बै ठक बस् न नसक्ने  स् िथतिले  समस् या आएको  हो  र यसले  उपभो क्ताहरुमा के ही निराशा पनि छाएको  छ । पहिले कै  अवस् थाको  जमिन जस् ताको  तस् तै  लिदाखे री निराशा छाउनु स् वाभाविक पनि हो  । जुनढंगले  त्यहा“को  विकास, नाला, घडे री, सडक पुरा निर्माण भएको  अवस् थामा पाउनुपनेर्  हो  । त्यो  अवस् था अहिले सम्म आएन जसले  उहा“हरु मर्कामा पर्नुभएको  छ ।

खास अवरो ध कहा“बाट भइरहे को  छ ?
खासगरी उपभो क्ताकै  बीचमा पनि समस् या छ । अहिले सम्म सबै  ठाउ“मा ट्रयाक खुलिसके को  अवस् था छै न । त्यो  ट्रयाक खुल्न नसक्नुका पछाडि त्यहा“का पूर्वाधार नै  हुन् । पहिले  नै  तयार गरिरहे का संरचनालाई मुआव्जा दिने  कुरा नै  समस् याको  रुपमा आएको  छ । ल्याण्ड पुलिङले  दिने  सरकारी मुआव्जा उहॉ“हरुले  स् वीकार गर्नुभएको  छै न् जसले  गर्दा नया“ ट्रयाक खो ल्न समस् या भएको  छ । त्यति मात्रै  हो इन, त्यहा“ बसो बास गदैर्  आएका सुकुम्वासीको  बै कल्पिक व्यवस् था पनि गर्न सकिएको  छै न । उहा“हरुको  व्यवस् थापन नगर विकासले  मात्रै  सम्भव छै न । यसप्रति सरकारको  दायित्व पनि हुनुपर्छ । यसै गरी ठूला–ठूला यो जना तर बजे ट अभाव नै  हो  । एउटा सडक निर्माण गर्न एक करो ड खर्च लाग्ने  दे खिन्छ । खाडल पुर्न ठे क्का दिने  तर उहा“हरुले  नियमित काम गर्न नसक्नुले  पनि समस् या भएको  छ । टे ण्डरमै  ४० प्रतिशतसम्म घटे र टे ण्डर लिने  तर काम गर्न नसक्ने  समस् याले  नै  काममा ढिलाइ भइरहे को  हो  ।

उपभो क्ताहरुले  त सबै  काम गर्न तपाइ“हरुलाई पूर्जा बुझाएकै  हो  नि समस् या किन ?

ल्याण्ड पुलिङका लागि त ५१ प्रतिशत उपभो क्ताहरुको  सहमति भए पनि काम शुरु गर्न सकिन्छ । तर सबै को  सहमति छै न । अकोर्  कुरा मुआव्जा सरकारी दररे ट भन्दा बाहिर जानै  सकिदै न । नत्र बे रुजु बो क्नुपनेर्  अवस् था आउ“छ । यस् तो  अवस् थामा सरकारी मुआव्जाले  उहा“हरुको  पुरानो  संरचना भत्काउन पनि पुग्ने  दे खिदै न, नया“ बनाउन त परै  जाओ स । त्यसकारणले  उहा“हरुले  मान्नुभएको  छै न । यसले  गर्दा समस्या आएको  हो  ।

निकास के  हो  त ?

यो  समस् या निकै  जटिल छ । तर पनि निकास खो ज्नुपर्छ । निकासका लागि त्यहीकै  उपभो क्ताहरुस“ग सहमति माग्ने  नै  उत्तम विकल्प हो  ।

झन पछि धके लिने  पो  दे खियो  है  ?

हो  । के ही धके लिएको  छ । तर हामीले  उपभो क्ताहरुको  समस् याप्रति पनि गम्भीर भएर सो च्न जरुरी छ । व्यापार, व्यवसाय गर्नुपर्छ तर जग्गा फुकुवा अहिले सम्म हुन सके को  छै न ।

नियमित काममै  ढिलासुस् ती हु“दा झन खे लकुद ग्राउण्ड, स् वीमिङ पुललगायतका काम कहिले  हो लान् ?

म ने तृत्वमा आइसके पछि कम्तिमा बाटो का ट्रयाकहरु खो ल्ने , ग्रावे लिङ गनेर् , नाला निर्माण सक्ने  र कटिङ, फिलिङको  काम पनि सबै  सक्ने  यो जना थियो  । तर प्राविधिक कुरा भने  जस् तो  गरी ह“ुदो  रहे नछ । डिटे ल सभेर्  गरियो  । तर कन्सल्टे न्सीले  रिपो र्ट दिए पनि त्यो  अलिकति तलमाथि भएको  जस् तो  हामीलाई लागे को  छ । त्यसै ले  आफूले  गर्न चाहदा चाहदै  प्राविधिक कारणले  गर्दा रो किनुपनेर्  अवस्था छ ।

मुआव्जाको  विषयमा राज्यले  के ही कन्सिडर गर्न सक्ने  ठाउ छ त ?

मुआव्जाको  मापदण्ड छ । मे रो  विचारमा सरकारी तवरबाट यहा“का उपभो क्ताहरुलाई के ही गनेर्  ठाउ छै न । उपभो क्ताहरुबीचबाटै  एउटा विधि बनाएर निकास निकाल्न जरुरी छ । उपभो क्ताहरुकै  राय लिएर समस् याको  समाधान खो ज्नुपर्छ ।

यहा ने तृत्वमा आउदै  गर्दा बायो ग्यास प्लान्ट निर्माण गर्छु भन्नु भएको  थियो , कहा पुग्यो  काम ?

 

बायो ग्या“स प्लान्टको  यो जना म आउ“दा वित्तिकै  के ही काम गरांै  भन्ने  हिसावले  मै ले  ल्याएको  हु“ । तर यो  यो जना निर्माणका लागि लागत कति लाग्ने  भन्ने  विषयमा डिटे ल सभेर्  गर्नका लागि सम्वन्धित कार्यालयमा पुगे को  पनि थिए“ । तर इञ्जिनियर नभएका कारणले  अहिले सम्म त्यो  काम हुन सके को  छै न । कार्यालयले  इञ्जिनियर आएलगत्तै  हामी खवर गछौर् ं भन्नुभएको  छ । तर अहिले सम्म खबर आएको  छै न ।

घो राही उपमहानगरमा सुन्दर वस् ती विकासका लागि के  छन यो जना ?

घो राही उपमहानगरलाई कसरी सुन्दर बनाउने  भन्ने  विषयमा पहिलो  कुरा त नगरवासी नै  जागरुक बन्नुपर्छ । नगर विकासले  गरे का प्लानिङ र अहिले  जथाभावी भइरहे का प्लानिङलाई हे र्दा नै  थाहा हुन्छ । नगर विकासले  गरे का प्लानिङकै  कारण घो राही उपमहानगर दे शकै  नमूना नगर बने को  छ । अब पनि नगर विकासले  गरे का प्लानिङ अनुसार अघि बढ्नुपर्छ । त्यसका लागि उपमहानगरपालिका र नगर विकास स“गस“गै  भएर काम गर्नुपर्छ । यसरी स“गै  रहे र काम गर्न सकियो  भने  सुन्दर घो राही बनाउन सकिन्छ । तर नवलपुर ल्याण्ड पुलिङको  काम अलपत्रजस् तै  ह“दा उपमहानगरले  खासै  चासो  दे खाएको  दे खिदै न । त्यहा“को  जग्गाको  कर उपमहानगरले  लिन्छ । तर कुनै  वजे ट विनियो जन गरे को  पाइ“दै न । यसर्थ ल्याण्ड पुलिङका लागि बजे टिङ गरे र अघि बढे  सुन्दर नगर बनाउन सकिन्छ ।

अब त तपाइहरु पनि त्यतै  जाने  कुरा छ नि, अब सहज हुन्छ कि ?

नगर विकास स् थानीय तहमा जाने  भन्ने  कुरा बाहिर–बाहिर सुनिएको  छ । तर आधिकारिकरुपमा कुनै  जानकारी आएको  छै न । अन्य विषयगत कार्यालयहरु त गइरहे का छन् । भो लिका दिनमा त्यस् तो  निदेर् शन आए हामी त्यहीं गएर काम गर्न तयार छांै  । त्यसले  व्यवस् िथत नगर निर्माणमा सहज हुने छ ।

अहिले सम्मका समस् या समाधान र राम्रा कामलाई थप अघि बढाउन के  गर्नुपर्ला ?

नगर विकासमा पुराना समस् याहरु छन् । ती समस् या समाधान गर्नुपनेर् छ । के ही काम पनि भएका छन । सडक सञ्चालन, मो ही समस् या समाधानका लागि पहल गरिएको  छ । सबै को  साथ सहयो ग भएकाले  काम के ही अघि बढे को  हो  । घडे री हराएका समस् या पनि थिए । हामीले  समाधानका लागि पहल शुरु गरे का छौ ं । पुराना कामहरु धे रै  भएका छन् । त्यसका लागि वडाध्यक्ष, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, टो ल विकास संस्था र उपमहानगरका कर्मचारीहरुबाट पनि साथ सहयो ग पाइएको  छ । आगामी दिनमा पनि त्यस् तै  साथ सहयो ग भए सुन्दर नगर विकासमा ठूलो  टे वा पुग्ने छ ।

 

 

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top