Free songs
Home / विचार / नव वर्षमा विकास– सत्य युग आगमनको  शुभकामना

नव वर्षमा विकास– सत्य युग आगमनको  शुभकामना

रमेशकुमार अधिकारी

आजबँट २०७४ साल सकिएर भो लिदे खि २०७५ साल प्रारम्भ हु“दै छ । हरे क दे शमा नव वर्षलार्ई पर्व वा उत्सवको  रुपमा लिने  विश्वव्यापी चलन छ । ने पालमा विक्रम सम्वतलाई सरकारी मान्यताका साथ चलन गरिएको  छ । त्यसै ले  बै शाख १ गते  लाई नव वर्षारम्भको  रुपमा मान्ने  परम्परा छ । नव वर्षको  अवसरमा सबै मा शान्ति, आरो ग्य, सुख र समृद्धि छाईरहो स् भने र सुन्दर, सार्थक र सुप्रिय शव्द चयन गरे र मान्यवर, मित्रजन र परिवारका सदस् यमा शुभकामना साटासाट गनेर्  चलन छ । यस्ता अभ्यासले  व्यक्ति तथा समाजमा हर्ष, उत्साह, र उमङ्ग भने ेर्  भएबाट ने पाली समाजमा नया“ वर्षलाई राष्ट्रिय उत्सवको  रुपमा मनाउने  गरिन्छ ।

नव वर्षको  यस पावन अवसरमा यस ले खमार्फत सम्पूर्ण ने पाली दिदीबहिनी तथा दाजुभाइमा आरो ग्य, सम्पन्नता, सुख, शान्ति, प्रगति र समृद्धिको  शुभकामना व्यक्त गर्दछु । साथै  सबै मा सिपालु हुन प्रे रणा मिलो स् । मे हनत गर्न जा“गर चलो स् । सहयो गी हुन मन लागो स् र इमानदार एवं अनुशासित भएर जिम्मे वारीमा जुट्ने  ऊर्जा प्राप्त भइरहो स् भन्ने  सदिच्छा पनि प्रकट गर्न चाहन्छु  । हरे क मानिसमा उसभित्र अथाह शक्ति र संभावनाको े  भाव लुके को  हुन्छ । विशे ष तरीका वा उपायबाट उक्त भावलाई जागृत गराउन सकिन्छ । नया“ वर्षलगायत शुभकामना वा आशीर्वाद दिने  लिने  अवसरमा यस् ता भाव जागृतिको  साइत जुर्छ । यसरी भाव जागृत ह“ुदा नागरिकमा अदम्य साहस र आत्मविश्वास पै दा हुन्छ । त्यही भावको  ऊर्जाले े  असंभवलाई संभव बनाउन सकिन्छ । नया“ वर्ष २०७५ ले  पनि सबै मा अभ्यन्तरको  भाव जागृत गराउन सको स् र त्यसले  समृद्ध ने पालको  सपना साकार पार्न प्रे रित गरो स् भन्ने  विचार यहा“ प्रकट गर्न चाहन्छु ।

हरे क नागरिक वा राष्ट्रले  आफू सफल हुने  सपना दे खे को  हुन्छ । सफल हुन सफलताको  श्रृंखलालाई बुझ्नुपनेर्  र पछ्याउनुपनेर्  हुन्छ । सो  क्रममा सर्वप्रथम व्यक्तिमा उत्प्रे रणाको  जागृति अथवा भाव प्रकट हुनुपर्दछ । जुन स् वयंको  महसुसीकरण र अरुको  अभिमुखीकरणबाट संभव हुन्छ । व्यक्तिमा उत्प्रे रणा वा इच्छा वा रहर जागृत भएपछि व्यक्तिमा स् वतः आकांक्षा पै दा हुन्छ । उक्त आकांक्षा पूरा गर्न अब व्यक्तिले  कडा मे हनत (परस् पीरे शन) गर्नुपर्दछ । कडा मे हनत गरे मा लक्षित आकांक्षा हासिल हुन्छ र जीवनमा गुणात्मक सुधार हुन थाल्छ । तर यही कडा मे हनत (परस् पीरे शन) को  बिन्दुमा ने पाली समाज अड्किएको  छ । मे हनतको  साटो  राशीफल हे रे र आकांक्षा हासिल गनेर्  चे ष्टा गरिरहे को  दे खिन्छ । यो  अवस् थामा निराशा (डे स् िपरे शन) बढ्ने  खतरा हुन्छ । यही आलस् ययुक्त वा निराशाको  अवस् थालाई परिवर्तन गरे र जा“गरिलो  समाज बनाउन अब सबै को  ध्यान जानुपर्दछ । ने पालीले  परदे शमा गरे को  मे हनत प्रशंसनीय छ । स् वदे शमा मे हनत गनेर्  बानीलाई स् थापित गर्न सके मा दे श विकासको  अभियानले  तीब्रता पाउने  कुरामा कुनै  सन्दे ह छै न ।

यतिखे र ने पाली समाजमा तीब्र विकासको  प्रवल आकांक्षा व्याप्त छ । राजनीतिक अधिकारलाई ने पालको  संविधानले  संबो धन गरे बाट अब सामाजिक न्याय र आर्थिक समृद्धिको  एजे ण्डा प्रखररुपमा सामुन्ने मा आएको  छ । हुन त विकासका लागि सरकारी, निजी र नागरिकस् तरबाट निरन्तर प्रयत्न भ इरहे का छन् । वार्षिक बजे टको  आकार खरबको  डबल बिन्दुमा उक्ले को  छ । सघाउने  दाताहरु पनि उल्ले ख्य संख्यामा रहे का छन् । पछिल्ला दशकमा गै रसरकारी क्षे त्रले  पनि विकासमा ठूलो  धनराशी लगानी गरिरहे को  छ । सडक सञ्जाल दे शभर विस् तार भइरहे का छन् । करिव ७५ हजार किलो मिटर ग्रामीण सडक निर्माण भएको  छ । दूरसञ्चार सुविधा दे शभर उपलव्ध छ । विद्युत से वा विस् तार भइरहे को  छ । शिक्षा तथा स् वास् थ्य क्षे त्रमा सर्वसाधारणको  पहु“च सहज हु“दै  गएको  छ । खाने पानी तथा सरसफाइको  क्षे त्रमा पछिल्ला वर्षमा उल्ले ख्य प्रगति भएको  छ । खुला दिशामुक्त क्षे त्र घो षणा गनेर्  क्रम जारी छ । सिंचाई सुवधा बढे को  छ । कृषितर्पm अन्नबाली, तरकारी र फलफूलको  उत्पादन बढे को  छ । बे मौ समी तरकारीको  व्यावसायिक उत्पादन बढिरहे को  छ । माछा, मह, मसलाबालीप्रति कृषकको  रो जाइ बढे को  छ । पशुपालन र पो ल्ट्री व्यवसाय बढे को  छ । उद्यो ग र पर्यटन फष्टाइरहे का छन् । प्रविधिको  प्रयो गले  उत्पादन र बजार सम्वन्ध सहज भएको  छ । सामाजिक सशक्तिकरण र समावे शीकरण ह्वात्तै  बढे को  छ । नागरिकको  जीवनस् तर बदलिदै  गरे को  दे ख्न सकिन्छ । तथापि विकासको  प्रतिफलमा आम नागरिकको  सन्तुष्टि प्रकट भएको  पाइ“दै न । सरकारले  से वाग्राहीप्रति गनेर्  से वाप्रवाह वा सहजीकरण समय र लागतका दृष्टिले  महङ्गो  छ । विकासको  मात्राले  ल्याउनुपनेर्  गुणात्मक परिवर्तन महसुस हुन सके को  छै न ।

प्रश्न उठ्न सक्छ किन यस् तो  असन्तुष्टि प्रकट भएको  हो ला ? कारण अने क हुन सक्छन् । ती मध्ये  एउटा कारण हो  विकासको  वितरणमा विभे द । अकोर्  कारणमा आफूले  सिन्को  नभा“च्ने  । अरुलाई गरे न भन्ने  । ते स्रो  कारण अरुलाई शंका गनेर्  । यी र यस् तै ै  कारणहरुले े  निष्कर्षमा कसै लाई पनि विश्वास नगनेर्  संस् कारको  विकास भएको  छ । फलस् वरुप सरकारप्रति पनि अविश्वास, समूह वा समुदायप्रति पनि अविश्वास, दाता वा निर्माताप्रति पनि अविश्वास । नागरिकको  पदमा रहे काप्रति शंका, पदमा रहे काको  नागरिकप्रति पनि शंका । जताततै  आशंका र अविश्वासको  कुइरीमण्डल । यसरी शंकै शंकाले  गा“जे को  ने पाली समाजले  समग्र विकास व्यवस् थापनलाई पनि शंकाको  भुमरीमा धके लिदिएको  छ । त्यसै ले  प्राप्त उपलव्धिसमे त ओ झे लमा परे का छन् । यस् तो  ठीक बे ठीक छुट्टिन नसके को े  अवस् थाले  विकासमा एें जे रु लागे को  प्रतित हुन्छ ।

विकासमा विकृति बढे को  चित्र महाले खा परी क्षकको  प्रतिवे दन, अख्तियार दुरुपयो ग अनुसन्धान आयो गले  रङ्गे हात पक्राउ गरे का खवर र सञ्चार माध्यमबाट निरन्तर संप्रे षण भइरहे का विकास सम्बद्ध भ्रष्टाचारका खबरले  पुष्टि गरिरहे का छन् । दिनह“ुजसो  आइरहने  यस् ता संप्रे षणले े  विकास नराम्ररी थला परे को  महसुस हुन्छ । प्रकृतिले  जतिसुकै  स्रो त वा उपहार दिए पनि, दे शको  अवस् िथति जतिसुकै  अनकूल भए पनि र जनसंख्यामा युवाको  बाहुल्यता भए पनि सरकारले  इमानदार र जिम्मे वार भएर संरक्षण र सदुपयो ग नगर्दासम्म मुलुक फे रिन सक्दै न । राष्ट्र बनाउने  महाअभियानमा नागरिक सरिक नहु“दासम्म विकासले  दिगो  प्रतिफल दिन सक्दै न । सम्हाल्ने  सरकारले  इमानदारिता प्रमाणित हुने  शासकीय चरित्र नदे खाउ“दासम्म, सघाउने  कर्मचारीले  निष्कपट कार्य सम्पादन नगर्दासम्म जनताले  सह्राउने  अवस् था आउ“दै न । त्यसै ले  प्रश्न उठ्नसक्छ के  यतिखे र शासन सम्हाल्ने  ने ता र सघाउने  कर्मचारी सबै  सार्वजनिक जिम्मे वारी र जवाफदे हिताबाट पन्छिएर व्यक्तिगत लाभ वा स् वार्थ पूर्तिमा लागे का हुन् त ? सबै लाई जनरलाइज गरे र यो  आरो प लगाउन मिल्दै न । इमान्दार ने ता र कर्मचारीको  उपस् िथति छ । तर मूल्य र मान्यताको  कसीबाट मूल्यांकन गर्दा अहिले  ने पाली समाज पहिला पै सा अनि इज्जतको  मनो विज्ञानबाट निदेर् शित भएको  स् पष्ट दे ख्न सकिन्छ । जसरी पनि पै सा कमाउने  ध्याउन्नबाट बने को  मानसिकताले  आचरणलाई स् खलित बनाउ“दै  लगे को  छ । फलस् वरुप से वा गरे र कमाउने  साटो  जसरी पनि कमाउने  प्रवृति हावी भएको  छ । पै साले  इज्जतलाई पछि पार्दा भ्रष्टाचारको  जो खिम बढ्दै  गएको  छ ।

जिज्ञासा पै दा हुन्छ सही बाटो  कुन हो  ? उत्तर सहज छ सत्यको  बाटो  । फे रि प्रश्न उठ्छ सत्यको  बाटो  कसरी पग्याउने  ? उत्तर सरल छ छलकपट, लो भ, स् वार्थ र अहंकारबाट जो गिएर दया, माया, इमान र विवे कमा आधारित आदत र संस् कारको  विकास गनेर्  र त्यसै को  साधना र अनुसरणमा निष्ठापूर्वक लाग्ने  । अकोर्  प्रश्न उठ्ला कि अहिले को  प्रतिस् पर्धा र प्रविधिले  बनाएको  खर्चिलो  जीवनमा पै सालाई पहिलो  प्राथमिकता नदिदा के  समुन्नत जीवन संभव हो ला ? प्रतिउत्तर छ संभव छ । से वा गरे र कमाउनु आदर्श हो  । यो  तरीकाको  कमाइले  इज्जत र धन दुबै  दिन्छ र जीवन सम्पन्न र सुखी हुन्छ । कमाइको  अकोर्  विकल्प भने को  ठगे र कमाउने  हो  । जसले  धन त प्राप्त हुन्छ तर इज्जत हु“दै न । त्यसै ले  त महात्मा गान्धीले  कामबिनाको  धनलाई महा पाप भन्नु भएको  छ । के  धन सबै  थो क हो  ? पक्कै  पनि धनमात्र सबै थो क हो इन । धन चाहिन्छ तर धन भन्दा माथि इज्जत र प्रतिष्ठा छन् । सारमा इज्जतलाई अघि लगाएर धन जति कमाए पनि हुन्छ । यही सत्य कुराको  महसुस गर्न र गराउन नसक्दा अहिले को  समाज असत्य वा मिथ्याको  मार्गमा फस् छ कि भन्ने  खतरा बढे को  छ ।

अब सच्याउने  वा सुधार गनेर्  कसरी ? व्यक्तिले  रहर, सीप र मे हनतलाई आफ्नो  प“ूजीको  रुपमा अन्तरनिहित गरे र निष्ठा, नै तिकता, इमान र विवे ककासाथ जिम्मे वारी बहनमा अथवा कर्तव्य निर्वाहमा लाग्ने  हो  भने  समाज रुपान्तरणले  फड्को  मार्न बे र लाग्दै न । यस कुराको  साक्षी सिङ्गापुर दे श छ । उक्त दे शले  आफ्ना नागरिकलार्ई उचित शिक्षा, उन्नत प्रविधि र अनुशासित आचरणका माध्यमबाट मानवपू“जीको  रुपमा विकास गरे को  छ र सो ही मानवपू“जीको  कुशल परिचालनबाट उक्त दे श एशियामा उत्कृष्ट जीवनशै ली भएको  विकसित राष्ट्रको  दर्जामा उक्लन सफल भएको  छ । त्यसै ले  व्यक्तिमा भएको  रहर, सीप र मे हनतीपनलाई दया, माया, इमान, विवे क, निष्ठा र नै तिकताले  संपो षण गरे र नागरिक कर्तव्य वा पदीय जिम्मे वारी बहनमा लाग्न सबै मा असल चे तना जागृत हुन जरुरी छ ।
मूल्य मान्यता र नै तिकताबाट विचलित व्यक्तिका आदत र सामाजिक संस् कारले े  समग्र विकास प्रक्रिया नै  नकारात्मकरुपमा प्रभावित भएको े  हालको  अवस् थामा समृद्ध ने पालको  महासंकल्प साकार पार्न मूल्य मान्यता र नै तिकतामा आधारित नागरिक तयार पादैर्  समाजमा असल संस् कार स् थापित गर्न शीर्ष तहदे खि अठो ट, आ“ट र दृढता आवश्यक दे खिएको  छ । यसै बाट विकास व्यवस् थापनलाई समे त विश्वसनीय बनाउन सकिने  छ । विकासको  वितरणमा न्याय, सबले  मे हनत गनेर्  आदत र सबै प्रति विश्वास गनेर्  वातावरण बन्नु नै  विकासको  सत्य युग आरम्भ हुनु हो  । यही ध्ये यबाट यस ले खमा विकासको  सत्य युगको  आकांक्षा प्रकट गरिएको  हो  । विकासको  सत्य युग आरम्भका लागि अब ताजा संकल्प चाहिएको  छ । सबै  ने पालीले  सत्य निष्ठाको  वाचा कसम खाएर इमान र नै तिकतालाई शीरमा सिउरे र समृद्ध ने पाल बनाउने  अभियानमा जुट्न सबै मा नव वर्षले  रहर जगाओ स् र विकासको  सत्य युग ल्याओ स् भन्ने  शुभकामनाका साथ यो  ले ख यहीं बिसाउ“छु ।

Loading...

About युगबोध

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top